Επιστολή Βασιλέως Κωνσταντίνου Βʹ προς Γεώργιο Παπανδρέου – 10 Ιουλίου 1965

255

Εν Κερκύρα τη 10η Ιουλίου 1965

Κύριε Πρωθυπουργέ,
Διεπίστωσα εκ της από 9 Ιουλίου επιστολής σας ότι επιμένετε να έχετε την πρόθεσιν την οποίαν δια της προχθεσινής επιστολής μου σας επεσήμανα, να εμφανίζετε κατά σύστημα ως υφιστάμενον θέμα λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος, δημιουργηθέν εξ αιτίας ενεργειών μου, ενώ τοιούτον θέμα δεν υπάρχει διότι ουδέποτε εγεννήθη. Δεν δύναμαι, δυστυχώς, να αποφύγω την σκέψιν ότι η σκόπιμος εμμονή εις ανύπαρκτον θέμα αποτελεί πρόσχημα δια την εκ μέρους ημών ηθελημένην διατάραξιν των σχέσεων μας. Επιδιώκετε την δημιουργίαν συνταγματικού θέματος εκ του μη όντος. Με στενοχωρεί η προσπάθεια σας, εάν δε δεν επικρατήσουν εις υμάς σωφρονέστεραι σκέψεις, θα ευρεθώ εις την ανάγκην εκ καθήκοντος προασπίσεως της συνταγματικής τάξεως και της ομαλότητος να καταγγείλω προς τον Ελληνικόν λαόν τας προθέσεις σας. Είναι γεγονός αναμφισβήτητον, το οποίον ουδενός την προσοχήν δέον να διαφυγή, ότι η δημιουργηθείσα εις το πολιτικόν κόμμα του οποίου ηγείσθε έντασις εν σχέσει προς τα πρόσωπα του Αρχηγού του ΓΕΣ, αρχικώς, και εν συνεχεία του υπουργού Εθνικής Αμύνης, υπήρξεν, ως υμείς καλώς γνωρίζετε, τεχνητή.

Ήδη έρχομαι εις όσα σχετικώς αναφέρετε εις την επιστολήν σας εν σχέσει προς τα δύο αυτά πρόσωπα. Δια την αντικατάστασιν του Αρχηγού ΓΕΣ εσείς με ενημερώσατε επί αποφάσεως σας και σας διεμήνυσα δια του Αρχηγού του Γραφείου μου, ότι διαδικασία απλής ανακοινώσεως, ήτις εσχεδιάζετο ως πληροφορήθην χωρίς να μου παράσχητε την κατά το Σύνταγμα απαραίτητον ευκαιρίαν ν’ ακουσθή η γνώμη μου, δεν ηδύνατο να γίνη δεκτή, και προσέθεσα ότι υπό τάς κρατούσας συνθήκας, από εθνικής σκοπιάς κρίνων, δεν ήμην σύμφωνος προς την απόφασίν σας.

Δια της από 24 Ιουνίου ε.ε. επιστολής σας απεδώσατε εις πλήρη παρανόησιν του κ. υπουργού Εθνικής Αμύνης τα όσα με επληροφόρησε και εκφράσαντες την βαθείαν λύπην σας δια την αδόκητον παρεξήγησιν με διεβεβαιώσατε ότι ουδέποτε ήτο δυνατόν να προβήτε εις την ενέργειαν των μεταβολών πριν ή επικοινωνήσετε μετ’ αυτού.

Καθ’ όσον αφορά εις το θέμα της αντικαταστάσεως του υπουργού Εθνικής Αμύνης δεν είναι αληθές ότι επήλθε διαφωνία ημών, ως εν τη επιστολή σας αναφέρετε, εφ’ όσον δεν έσχον εισέτι την μεθ’ υμών συνεργασίαν δια να ακούσω την εισήγησίν σας και εκφράσω, καθ’ ο έχω χρέος, την γνώμην μου. Όταν μου παρηγγείλατε την απόφασίν σας, σας εξέφρασα δια του Αρχηγού του Γραφείου μου την επιθυμίαν να συζητήσω το θέμα μεθ’ υμών ευθύς ως τούτο καταστή δυνατόν, συγχρόνως σας επέστησα την προσοχήν επί του φόρτου εργασίας τον οποίον θα συνεπάγεται δι’ υμάς η άσκησις των καθηκόντων του πρωθυπουργού, του υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και του υπουργού Εθνικής Αμύνης, ο δε κ. Χοϊδάς σας επανέλαβε δις την απάντησίν μου ταύτην προς άρσιν πάσης αμφιβολίας σας ότι σας ημφισβήτησα δικαίωμα σας.

Ουδέποτε εις ουδεμίαν στιγμήν και δι’ οιουδήποτε τρόπου ηρνήθην ότι αποτελεί δικαίωμα της Κυβερνήσεως η αντικατάστασις ανωτάτου αξιωματικού ή δικαίωμα του πρωθυπουργού η αντικατάστασις υπουργού του. Συνεπώς, αναγιγνώσκων εις την επιστολήν σας τα αντίθετα, διερωτώμαι πώς είναι δυνατόν να μου αποδίδετε ανύπαρκτον διπλήν άρνησιν, υποστηρίζοντες πράγματα διάφορα της αληθείας. Πάντως, δεν δύναμαι ειμή να σημειώσω ότι η αποστολή χθες προς εμέ προς υπογραφήν σχεδίου Βασιλικού Διατάγματος περί αντικαταστάσεως του υπουργού Εθνικής Αμύνης, χωρίς να έχη προηγηθή συνεργασία ημών αναγκαία, κατά τάς συνθήκας του Πολιτεύματος, ιδία δε αφού είχατε και ειδοποιηθή περί της επιθυμίας μου, αποτελεί πράξιν αήθη, αλλά και προσβλητικήν, διότι περιέχει άσκησιν πιέσεως και σκοπεί εις δημιουργίαν πεπλανημένων εντυπώσεων παρά τη κοινή γνώμη.

Διότι πώς δύναται να παροραθή το συμβάν ότι πριν ή παραδοθή εν Αθήναις προς αποστολήν εις εμέ το σχέδιον Βασιλικού Διατάγματος μετά της επιστολής σας, εξεδόθησαν έκτακτοι εκδόσεις φιλοκυβερνητικών εφημερίδων, στενώς συνδεδεμένων μετά του περιβάλλοντος σας, προς διάδοσιν της ψευδούς ειδήσεως ότι είχον τάχα αρνηθή την υπογραφήν του τότε ανυπάρκτου σχεδίου Βασιλικού Διατάγματος.

Δια τας αντιλήψεις, τας οποίας ισχυρίζεσθε ότι έχω εν σχέσει προς το υπουργείον Εθνικής Αμύνης, περί του οποίου, ως μου γράφετε, κατέχομαι από την θέλησιν να έχω αποφασιστικήν γνώμην, θεωρών τούτο στεγανόν διαμέρισμα εξαιρούμενον της εξουσίας της Κυβερνήσεως, οφείλω να σας δηλώσω κατά τον κατηγορηματικώτερον τρόπον, ότι ευρίσκεσθε εις πλάνην και μου αποδίδετε μομφήν ασυγχώρητον, ουδεμίαν έχουσαν βάσιν. Γνωρίζω άριστα τα εκ του Συντάγματος καθήκοντα μου, την έκτασίν των και τας εξ αυτών υποχρεώσεις μου. Η έκκλησίς σας προς εμέ δεν ανταπεκρίνετο εις ανάγκην τινά.

Πριν ή αναβώ εις τον Θρόνον ωρκίσθην εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος να προστατεύω την επικρατούσαν Θρησκείαν των Ελλήνων, να φυλάττω το Σύνταγμα και τους Νόμους του Ελληνικού Έθνους και να διατηρώ και υπερασπίζω την εθνικήν ανεξαρτησίαν και ακεραιότητα του Ελληνικού Κράτους. Ως εγγυητής συνεπώς της διαφυλάξεως του Συντάγματος και ειδικώτερον των θεμελιωδών αρχών της λαϊκής κυριαρχίας και των δημοκρατικών ελευθεριών του κατ’ εξοχήν δημοκρατικού λαού ημών, είμαι υποχρεωμένος να ενδιαφέρομαι ιδιαιτέρως δια τας ενόπλους δυνάμεις, αίτινες ως λόγον υπάρξεως έχουν την προάσπισιν του Έθνους από εξωτερικούς ή εσωτερικούς κινδύνους.

Το ενδιαφέρον μου τούτο περιορίζεται εις την διατήρησιν των ενόπλων δυνάμεων αξιόμαχων, αποκλειστικώς ασχολουμένων με τα υπηρεσιακά καθήκοντα των και αδιακόπως αφοσιωμένων εις την επιτέλεσιν του υπέρτατου εθνικού των καθήκοντος, μακράν πάσης πολιτικής ή κομματικής διαμάχης ή πιέσεως. Δια την κατίσχυσιν της αρχής ότι αι ένοπλοι δυνάμεις ανήκουν μόνον εις το Έθνος, δεν αρκεί μόνο η διακήρυξις της αρχής, αλλά απαιτείται επιμελής και συνεχής εφαρμογή της. Εγώ, τεταγμένος υπεράνω της πολιτικής, οφείλω ανεπηρέαστος να επαγρυπνώ δια την πιστήν τήρησιν της αρχής και σας έχω είπει ότι διεπίστωσα σοβαρωτάτας παραβιάσεις αυτής.

Ποία μέσα διαθέτω δια την εκδήλωσιν του ενδιαφέροντος μου τούτου; Όσα από μακράν παράδοσιν έχουν διεθνώς καθιερωθή, ήτοι, να συμβουλεύω και εν ανάγκη να προειδοποιώ υμάς και τους υπουργούς μου, ενημερούμενος τακτικώς και συστηματικώς επί πάντων των σημαντικών θεμάτων κατά τα καθιερωμένα.

Αύτη είναι η ακριβής αντίληψις των υποχρεώσεων μου και ούτω και μόνον ήσκησα και θα εξακολουθώ να ασκώ τα καθήκοντα μου. Η αποφασιστικότης μου να μείνω στερρώς προσηλωμένος εις τον όρκον μου δεν πρόκειται εν ουδεμία περιπτώσει να καμφθή. Σας γνωρίζω δε και πάλιν ότι τελώ εν πλήρει αρμονία προς την πολιτικήν παράταξιν της Ενώσεως Κέντρου και δεν επιθυμώ να μεταβληθή τούτο.

Ακατανόητος δι’ εμέ είναι η περικοπή της επιστολής κατά την οποίαν κατεβάλατε πάσαν προσπάθειαν και προέβητε και εις σημαντικός… συγκαταβάσεις, δυσάρεστους δια τον δημοκρατικόν κόσμον, δια να διατηρηθή αδιατάρακτος η συνεργασία σας μετ’ εμού. Τι έννοιαν έχει η συγκατάβασις του Πρωθυπουργού προς τον Βασιλέα; Εκ του Συντάγματος έχετε την ευθύνην των πράξεων μου, ουδείς δε χώρος συγκαταβάσεως υπάρχει. Εν πάση περιπτώσει είμαι υποχρεωμένος να σημειώσω ότι απετέλεσεν ατύχημα η χρήσις του όρου, διότι ο Βασιλεύς ουδεμίαν απολύτως ποτέ ανάγκην συγκαταβάσεως έχει ούτε δύναται να επιτρέψη τόσον άτακτον και αντικανονικήν στάσιν απέναντι του.

Θα σας απαντήσω δι’ ολίγων εις όσα αναφέρετε εις τας παραγράφους 3 και 4 της επιστολής σας. Δεν ήτο έργον του διενεργήσαντος την διοικητικήν εξέτασιν επί της υποθέσεως της συνωμοσίας, να εισηγηθή επί της ανάγκης εξακριβώσεως της αληθείας δια τακτικής ανακρίσεως. Εις το πόρισμα του, πάντως, ουδέν σχετικώς αναφέρεται. Όταν δια του πορίσματος της εξετάσεως του βεβαιοί ότι δεν κατώρθωσε να διαπίστωση ποίοι οι ιδρυταί, ποίος ο αρχηγός, ποία τα μέλη και ποίοι οι σκοποί της συνωμοσίας, θα ήτο ασύλληπτον να εισηγείτο τον τερματισμόν, ανακριτικώς, τόσον ανώριμου υποθέσεως. Παρ’ όλον όμως, ότι διέφυγον της διοικητικής εξετάσεως τόσον βασικοί συντελεσταί, εν τούτοις, εις τρείς αξιωματικούς της Κ.Υ.Π. αποδίδεται ενοχή ηυξημένου βαθμού δια του πορίσματος. Ούτω, η απάντησίς σας δεν πείθει, εφ’ όσον μάλιστα επιθυμείτε να λησμονήτε ότι πολλά άλλα στοιχεία έχουν έλθει εις φώς περί της ενεργού αναμίξεως της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών εις την εξύφανσιν της επαναστατικής δικτατορικής συνωμοσίας, ήτις νυν τελεί υπό ανάκρισιν.

Της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών αποκλειστικόν έργον δέον να είναι η συγκέντρωσις πληροφοριών περί των εξωτερικών και εσωτερικών εχθρών της χώρας και η προστασία των ενόπλων δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας από πάσης επιβουλής. Και ουδεμία ετέρα δράσις είναι επιτρεπτή.

Δια της επιστολής μου, σας κατήγγειλα συγκεκριμένας πράξεις και σας εζήτησα να προβήτε εις ωρισμένας εκδηλώσεις, προθυμοποιηθείς μάλιστα, χάριν του δημοσίου συμφέροντος, να αντιπαρέλθω ωρισμένας χαρακτηριστικός σοβαρός ενεργείας σας εάν προεβαίνατε εις αποκήρυξίν των. Ουδέν όμως απολύτως αναφέρετε εις την επιστολήν σας εν σχέσει προς την παράκλησίν μου. Συνεπώς, είμαι υποχρεωμένος, υπό το φως και των χθεσινών και σήμερον επαναλαμβανόμενων αναληθών σκόπιμων αιτιάσεων, ότι ηρνήθην να δεχθώ εσάς και την υπογραφήν Βασιλικού Διατάγματος, αλλά και εν όψει της εκ κύκλων προσκειμένων εις υμάς, διαδόσεως συνθημάτων περί επελθούσης ρήξεως εξ αιτίας των ανερείστων τούτων αιτιάσεων και της προσκλήσεως του λαού εις επαγρύπνησιν δια την περιφρούρηση; των δήθεν κινδυνευουσών ελευθεριών του, να σας δηλώσω δια μίαν εισέτι φοράν ότι αποδοκιμάζω τας ενεργείας σας και ότι επιθυμώ να σας καταστήσω σαφές ότι υπό τοιαύτην ατμόσφαιραν δεν τολμώ να αισιοδοξήσω ότι δύναται ν’ αποβή εποικοδομητική η επικείμενη συνεργασία μας.

Αρνούμαι, και εν τούτω προασπίζω την συνταγματικήν θέσιν και το κύρος μου ενώπιον αδόκητων πιέσεων, να δεχθώ να ασκήσω τα καθήκοντα μου υπό απειλήν και υπό το κράτος εντυπώσεων εξ ενεργειών μη συναδουσών προς την ομαλότητα της λειτουργίας του πολιτεύματος. Εάν υφίσταται σήμερον πρόβλημα, τούτο συνίσταται εις κρίσιν εμπιστοσύνης, την οποίαν προεκάλεσαν αι ενέργειαί σας απροκαλύπτως σχεδιασμέναι και εσκεμμέναι δια να περιορίσουν την απρόσκοπτον άσκησιν των συνταγματικών μου καθηκόντων.

Ουδείς όμως θα δυνηθή να επιτυχή τοιούτον τι, διότι στηρίζομαι εις την ακατάλυτον δύναμιν η οποία είναι η αγάπη του λαού.

Το σχόλιό σας

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.