Ο βίαιος εκγερμανισμός της Ελλάδος

269

Η Ελλάδα μπαίνει στο γύψο. Έχασε τον ανθό των ανθρώπων της. Και της στερούν τον πατροπαράδοτο τρόπο ζωής της. Όλο και περισσότερο, μοιάζει με την Γερμανία, σε ό,τι μάθαμε ως Έλληνες να αποστρεφόμαστε, αλλά όχι στην κρατική ευρυθμία, τον οργανωμένο δημόσιο χώρο και την υπευθυνότητα των πολιτών. Ο εκγερμανισμός της Ελλάδος είναι βίαιος, αλλά προς μια  κατεύθυνση που είναι ξένη προς τον πολιτισμό μας.

Πουλούν και ταΐζουν στους Έλληνες σκουπίδια σε συσκευασία φθηνού φαγητού. Τυριά, αλλαντικά, λουκάνικα, χυμούς και κρασιά τρίτης διαλογής. Εμπεδώνουν στις πολυ-αγορές μια κουλτούρα στέρησης και αναξιοπρέπειας στο καθημερινό και γιορτινό τραπέζι, καθώς και στην αγορά του δώρου για τους συγγενείς και τους φίλους. Οι Έλληνες διαμορφώνουν έναν ένοχο ψυχισμό, του στερημένου και του τσιγκούνη. Στην αγορά εξαπλώνεται η διάθεση προϊόντων τρίτης κατηγορίας, που συνοδεύουν τον υποβιβασμό των πολιτισμικών μας κατακτήσεων σε συλλογικές εμπειρίες τρίτης κατηγορίας.

Η ηγεμονία των Ελλήνων επί των λαών που τους γειτόνευαν ήταν πάντοτε η αγορά τους: ο δημόσιος χώρος και η δημόσια ταυτότητα, με τις γιορτές και τα ήθη της, που έδινε χώρο στον άνθρωπο ως προσωπικότητα εκτός των οικογενειακών τοιχών και στην συμπεριφορά που είναι κατάλληλη για τον κοινό με τους άλλους χώρο – αυτόν που του πρέπει επισημότητα και κοινωνικότητα.

«Και με τις αρχαιότητες και με την Ορθοδοξία», η έννοια και η πρακτική της γιορτής υλοποιούσαν ανέκαθεν έναν τρόπο ζωής που άξιζε να την ζείς. Τώρα, δεν είναι μόνον οι υλικές στερήσεις. Είναι που οι άνθρωποι ξεχνούν σιγά-σιγά να ζουν αξιοπρεπώς και με τα λίγα. Ο Συλβέστερ Σταλόνε ως «Ρόκυ» λέει με το γνώριμο στωικό το βλέμμα στην σύζυγό του: «Για μένα δεν είναι σήμερα η Ημέρα των Ευχαριστιών, είναι απλώς Πέμπτη». Οι Έλληνες κατέκτησαν με την συνείδηση και την συνέχειά τους έναν τρόπο ζωής που είναι ζωτικός: οι ημέρες τους δεν παρατάσσονται ημερολογιακά, αλλά καθεμιά τους είναι και ένα μπουκέτο εορτών. Τα ονόματά τους έχουν νόημα, διδακτικό δυναμικό και προσωπική καταγωγή που ανακαλεί ένα καλό παράδειγμα ζωής και ένα αρχέτυπο. Σε κάθε γειτονιά που έχτιζαν, φτιάχναν στο κέντρο και από μια εκκλησία. Το τραπέζι των πλουσίων και των φτωχών ήταν γιορτινό στις γιορτές και μεταχειρίζονται το δώρο και το αντίδωρο. Κερνάει ο ένας τον καφέ το άλλου. Και οι ξένοι μένουν ενεοί με αυτόν τον άτοπο για τα δικά τους μάτια αντιλογισμό.

Ανακαλώντας τον Bourdieu

Ισχύουν «αυστηροί κανόνες αμοιβαιότητας και μη πληρωμής (gratuité)». Όσο πιο απόμακροι είναι οι άνθρωποι, τόσο απομειώνεται η γενναιοδωρία και το αίσθημα της ισότητας στις συναλλαγές τους. Γι αυτό και «σχέσεις που περιορίζονται στην απλή οικονομική τους διάσταση, νοούνται ως σχέσεις πολέμου». Τέτοιες σχέσεις είναι ανεπιθύμητες. Οι σχέσεις συναλλαγής υλοποιούν «στρατηγικές τιμής». Ενώ, «η λογική της αγοράς, δηλαδή του πολέμου, ποτέ δε γίνεται πραγματικά αποδεκτή και όσοι τη χρησιμοποιούν – ο έμπορος, οι άνθρωποι της αγοράς- είναι απορριπτέοι».

Οι στρατηγικές της τιμής, που κυριαρχούν στην καθημερινή ζωή, μπορούν να υφίστανται μόνον επειδή δεν ηγεμονεύει ο υπολογισμός (calculation). Όταν επικρατεί ο υπολογισμός – ο στενός οικονομικός υπολογισμός – κλονίζεται η ίδια η κοινωνία. Διαλύεται η βάση της, που είναι η φιλία, η καλή πίστη και η ισότητα. Οι συναλλαγές με τους οικείους υπακούουν στην απάρνηση του υπολογισμού. Το πνεύμα της εξοικονόμησης και της ελαχιστοποίησης των εξόδων δεν προσιδιάζει σε έντιμους ανθρώπους.

«Για παράδειγμα, ένας φημισμένος μαραγκός, που μαθήτευσε στη Γαλλία, προκάλεσε σκάνδαλο, εκεί στα 1955, πηγαίνοντας σπίτι, όταν η δουλειά του τελείωσε, χωρίς να φάει το γεύμα που παραδοσιακά προσφερόταν προς τιμήν του μαραγκού, όταν ένα σπίτι κτιζόταν, ζητώντας επιπλέον του αντιτίμου της ημερήσιας εργασίας του (χίλια γαλλικά φράγκα) και διακόσια παραπάνω φράγκα που θα κόστιζε το γεύμα: η απαίτησή του για το οικονομικό ισοδύναμο του γεύματος ήταν μια καθοσιοτική αντιστροφή της φόρμουλας που χρησιμοποιούσε η συμβολική αλχημεία, για να μετουσιώνει την αξία της εργασίας σε ένα μη ανταλλάξιμο δώρο».

Στο μαύρο μέλλον του Μνημονίου, αρχίζει να ξεθωριάζει ο ελληνικός μας τρόπος. Χωρίς τον τρόπος ζωής μας που έρχεται από τα παλιά, θα απωλέσουμε την ανθεκτικότητά μας. Θα απομείνουμε δούλοι των ξένων.

Το σχόλιό σας

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.