Η Πορεία προς το Πάσχα, Ατραπός του Ελληνισμού

280

Ιδού, ήγγικεν η ώρα για την αναβίωση του θείου δράματος – για την συμμετοχή μας στα φρικτά και σωτήρια πάθη του Χριστού, την συσταύρωσή μας με τον Υιο της Παρθένου – η οποία ολοκληρώνεται με την θριαμβευτική νίκη επί του θανάτου, με την ζωηφόρο τριήμερη έγερση του Κυρίου.  Έφθασε πάλι ο καιρός για το Γένος των Ελλήνων να γιορτάσει Πάσχα Ρωμέϊκο!

Η Ρωμιοσύνη βιώνει την Μεγάλη Εβδομάδα σε όλο το μεγαλείο της, με τους απαραμίλλου κάλλους ύμνους, την ξεχωριστή ατμόσφαιρα κατάνυξης, τους στολισμούς, τα πατροπαράδοτα έθιμα, κτλ.  Καθώς, λοιπόν, οι ανά τον κόσμον Ορθόδοξοι ετοιμάζονται να ακολουθήσουν το σωτήριο έργο του Ιησού, ο ελληνικός λαός ετοιμάζεται για ένα μοναδικό ταξίδι – είτε νοερό, είτε σωματικό στις αρχέγονες εστίες του πολιτισμού μας, στα χωριά και στις αυτοδιαχειριζόμενες κοινότητες των προγόνων μας. Εκεί θα καταφύγουν τα πλήθη των μεγαλουπόλεων και οι ξενιτεμένοι, μακριά από την τύρβη της πόλης, για να βιώσουν την πολιτισμική μας ετερότητα στην πιο έκδηλη, ίσως, μορφή της.

grecobooks-1

Η ζωή, συχνά παρομοιάζεται με ταξίδι, μεταφορικά και κυριολεκτικά. Και η Εκκλησία, ο πλέον σταθερός θεσμός του Ελληνισμού μέσα στο πέρασμα των αιώνων, η οποία μας προσφέρει την δυνατότητα να υπάρχουμε σύμφωνα με τον «τρόπο» του Θεού (άλλωστε η μόνη καταφατική περιγραφή του Θεού στο Ευαγγέλιο είναι ότι «αγάπη εστί»), μας θυμίζει συνεχώς την παρομοίωση αυτή. Κάθε σημαντικό εκκλησιαστικό (άρα και πολιτικό) γεγονός συνοδεύεται από ταξίδι.

Από την Γέννηση, στην οποία γίνεται λόγος για το ταξίδι που πραγματοποίησαν οι Μάγοι για να προσκυνήσουν τον τεχθέντα Σωτήρα, στα Θεοφάνια, όπου ο Χριστός ταξιδεύει στην έρημο για σαράντα ημέρες μετά την Βάπτιση του, καθώς και στην εβδομάδα των Παθών, η οποία ξεκινά με ένα ταξίδι προς την Βηθανία, όπου ο Χριστός ανασταίνει τον Λάζαρο, και μετά εισέρχεται πανηγυρικά στα Ιεροσόλυμα, όπου αποκορυφώνεται το θείο δράμα. Εκεί, λίγο μετά τον Μυστικό Δείπνο, ο Χριστός αποκαλύπτει το μυστήριο της αγαπητικής σχέσης των προσώπων της Αγίας Τριάδος μέσα από την Καινή Διαθήκη που διαθέτει, καλώντας τους Μαθητές Του και όλους όσοι πρόκειται να Τον ακολουθήσουν να εισέλθουν στον σύνδεσμο αυτόν.

Ο δρόμος προς τον Γολγοθά αποτελεί από μόνος του πορεία ζωής, τόσο στον προσωπικό όσο και στον συλλογικό μας βίο (όπου, έστω σε έναν μικρό βαθμό, υπάρχουν ισχυρές προσωπικές αναφορές για τον καθένα μας). Ακολουθεί η έξοδος και λιτάνευση του Επιταφίου και η εις Άδου κάθοδος του Χριστού για να ελευθερώσει το ανθρώπινο γένος από τους δεσμούς του θανάτου. Το ταξίδι ολοκληρώνεται με την πορεία των Μυροφόρων προς τον κενό τάφο του Ιησού, όπου μαθαίνουν την χαρούμενη αγγελία από τον αστραπόμορφο άγγελο και σπεύδουν να μεταδώσουν το μήνυμα στους Αποστόλους. Καθ᾽οδόν, τους απαντά ο ίδιος ο Αναστάς Χριστός και τους χαιρετά με την πλέον γλυκυτάτη προστακτική όλων των εποχών: «Χαίρετε»!

Το Πάσχα μέσα από την ελληνική κοσμοθεωρία

Αυτή είναι η πορεία της ελληνοχριστιανικής κοσμοθεωρίας, η οποία χαράχθηκε στα μυχιώτατα των καρδιών του λαού μας για περίπου δύο χιλιάδες χρόνια. Αφού ασπάσθηκε από τον Ελληνισμό, έγινε η βάση της Ρωμιοσύνης (της κοινωνικοπολιτικής πτυχής του Ελληνισμού, όπως εκδηλώθηκε στην Χριστιανική εποχή) και αποτελεί πορεία με οικουμενικές πλέον διαστάσεις.

Η πορεία αυτή δεν καταλήγει στον θάνατο, αλλά στην Ανάσταση, και έχει διαμορφώσει την Ρωμέϊκη συνείδηση μέσα στον ρου της ιστορίας. Πώς αλλιώς θα μπορούσε ένας λαός που υπεβλήθη σε 400 χρόνια τυραννικής σκλαβιάς να επιζήσει και να διατηρήσει την αυθεντικότητά του; Από πού αλλού θα μπορούσε να αντλήσει τις πνευματικές δυνάμεις να πραγματοποιήσει σύγχρονα ανδραγαθήματα, όπως το έπος του 1940 και την ηρωική αντίσταση εναντίον των κατοχικών δυνάμεων του Χίτλερ; Ακόμη και σήμερα, αντιμέτωπος με μια δεκαετία οικονομικής κατοχής η οποία δημιούργησε συνθήκες οικονομικής καταστροφής και αφαίμαξης που παρατηρούνται μόνον σε καιρούς πολέμου, έχοντας ξεπεράσει ακόμη και αυτό τούτο το «μεγάλο κραχ» της δεκαετίας του 1930, το οποίο αποτελεί διαχρονικό εφιάλτη των ΗΠΑ, ο ελληνικός λαός έχει δείξει αξιοθαύμαστη αντοχή και μακροθυμία! Ο καθοριστικός ρόλος της πολιτιστικής μας κοσμοθεωρίας και μεταφυσικής μας οπτικής στην εμψύχωση του λαού μας καθ᾽όλη αυτή την δύσκολη πορεία δεν μπορεί να παραθεωρηθεί.

Επίσης, ποια άλλη κοσμοθεωρία ει μη αυτή της Ανάστασης θα μπορούσε να αποτελέσει την κινητήριο δύναμη για να διασχίσουν οι Έλληνες όλα τα μήκη και πλάτη της γης και να ιδρύουν κοινότητες (εκκλησίες και σχολεία) πριν καν προλάβουν να επιληφθούν θέματα που αφορούν στην καθημερινή τους επιβίωση;

Πίστη-εμπιστοσύνη ότι ο Σταυρός προμηνύει την Ανάσταση

Παρ᾽ όλες τις ποικίλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Γένος μας σήμερα, με κορυφαία αυτή του κινδύνου της απώλειας της εθνικής μας ταυτότητας και συνείδησης, πουθενά δεν φαίνεται η δυναμικότητα του ελληνικού πνεύματος, του πνεύματος της Ρωμιοσύνης, πιο έντονη από την πορεία προς την Ανάσταση. Αποτελεί αιώνια πηγή ενέργειας, έμπνευσης και πίστης στην πεποίθηση ότι υπάρχει τρόπος ύπαρξης ο οποίος, με την χάρη του Θεού, επιτρέπει στους ανθρώπους να νικήσουν ακόμη και τον θάνατο!

Η πίστη-εμπιστοσύνη ότι θάνατος «πατείται θανάτω» με την χάρη του Αναστάντος Χριστού αποτελεί την έμπνευση για την ίδρυση ή συντήρηση κάθε γνησίου ελληνικού φορέα (π.χ. ενορίας ή σχολείου). Αποτελεί τον ζωτικό σφυγμό κάθε ελληνικής κοινότητας που λειτουργεί κατά το καθ᾽ημάς πολίτευμα, ριζωμένη στο μεγαλείο της Ρωμαϊκής μας κληρονομίας, ατσαλωμένη από τους σκοτεινούς αιώνες της τουρκοκρατίας, και αποδειχθείσα λειτουργικώς γόνιμη μέσα από το παράδειγμα των δυναμικών κοινοτήτων που άνθισαν μέσα στην Διασπορά, μεταλαμπαδεύοντας το φως, την γνώση και τον πολιτισμό της Ελλάδας σε όλον τον κόσμο!

Η πορεία αυτή βιώνεται ίσως στην πιο γνήσια μορφή της κατά την Μεγάλη Εβδομάδα και την Λαμπρή και είναι έκδηλη προς πάντες, αποτελώντας μια διαρκή πρόσκληση προς την οικουμένη. Συγκρίνοντας την κοσμοθεωρία της Ρωμιοσύνης με το υλιστικό πνεύμα της Δύσης ή τον σατραπισμό της Ανατολής βγάζει κανείς πολλά συμπεράσματα…

Εν μέσω της υψηλής ομορφιάς και των δυνατών συναισθημάτων που περιβάλλουν τον κόσμο κατά την ακολουθία του Επιταφίου, η οποία συνοδεύεται από ανθοστολισμούς και το μεγαλείο της Ορθόδοξης υμνολογίας, αξίζει να ρίξει κανείς μια φευγαλέα ματιά στο περίγυρο, με τα μύρια πρόσωπα που μένουν έκθαμβα μπροστά στην συλλογική έκφραση του κάλλους… Παρομοίως, αξίζει να πράξει κανείς το ίδιο, αν δεν τον έχει ήδη συνεπάρει η έκσταση της στιγμής (η οποία δεν μπορεί παρά να του θυμίζει τα παιδικά του χρόνια και να αποδεικνύει την κυκλική φύση της ύπαρξής μας), κατά τον πασχαλινό παιάνα του «Χριστός Ανέστη», όπου παρατηρείται μια έκρηξη αγάπης, η οποία εκδηλούται με την ανταλλαγή ασπασμών και ευχών και με την αναμμένη λαμπάδα του ανεσπέρου φωτός, η οποία μας οδηγεί στον διαχρονικό δρόμο μας.

Ο συλλογικός μας «τρόπος» και η αποκάλυψη της αλήθειας

Εκεί παρατηρεί κανείς τους θεατές – ειδικά στο εξωτερικό, όπου οι διαφορές φαίνονται πιο έντονα – να μένουν έκθαμβοι με το πανηγυρικό θέαμα, το οποίο αποκαλύπτει την αλήθεια περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη συλλογική πράξη (σύμφωνα με την αρχαία αντίληψη της εκκλησίας του δήμου, η οποία θεωρούσε τον μεταφυσικό σκοπό μιας πόλης και της συγκέντρωσης των πολιτών της σε ενιαίο σώμα ως αποκάλυψη της αλήθειας)! Και όταν η οικογενειακή θαλπωρή και ο σύνδεσμος της φιλίας αποκαλύπτονται στο Πασχαλινό τραπέζι (με το σούβλισμα του οβελία, το τσούγκρισμα των αυγών…και των ποτηριών, τους κυκλωτικούς χορούς με τα βήματα που μένουν απαράλλακτα εδώ κι αιώνες), μήπως δεν αποκαλύπτεται το αίσθημα της αγάπης και του ανήκειν, όπου όλοι έχουν μια ξεχωριστή θέση (κι ένα ξεχωριστό όνομα ή ακόμη και παρατσούκλι) γύρω από την κοινή τράπεζα; Και ασχέστως εάν τα αγαθά της τραπέζης είναι πλούσια ή λιτά ή αν ο χώρος είναι πολυτελής ή ταπεινός, η ζεστασιά και αγάπη που προέρχονται από την κοινή παρέα έχουν την ίδια θέρμη.

Η πορεία αυτή χαράζει ανεξίτηλα κάθε πτυχή της ζωής μας. Η Ανάσταση βιώνεται τόσο σε μεγάλη κλίμακα (μεγάλους ναούς που πλημμυρίζουν από κόσμο, ο οποίος γεμίζει ασφυκτικά και τους περιβάλλοντας χώρους) ή σε μικρή κλίμακα (ταπεινά ξωκλήσια όπου το ανατέλλον φως της Ανάστασης είναι το ίδιο, αν όχι περισσότερο αστραφτερό και ο λιγοστός κόσμος ακόμη πιο ζεστός). Όπως και με τα πρόσωπα βγαλμένα από κάποιο διήγημα του Παπαδιαμάντη, η προοπτική της Ανάστασης ενυπάρχει και σε πράξεις καθημερινότητας, όπως π.χ. με τους συγχωριανούς που τσακώνονται ή τους συνεφημέριους που ανταγωνίζονται και προς στιγμήν καταβάλλονται από μικροπρέπεια, όμως στο τέλος «συνέρχονται» και φωτίζονται από το φως της Αναστάσεως, συγχωρώντας (κάνοντας χώρο για να συνυπάρχουν) τους αδελφούς τους για την αγάπη του Αναστάντος Σωτήρος και τον συνάνθρωπό τους!

Αυτή είναι η πορεία αγάπης που μας δίδαξαν να ακολουθούμε οι πρόγονοί μας και εάν ο όπου γης Ελληνισμός συνεχίζει να βαδίζει επάνω της, το φως της Αναστάσεως και το Κυριακό πρόσταγμα «Χαίρετε» δεν μπορεί να βρίσκεται μακριά.

 

Προηγούμενο άρθροΚΚΕ: Εθνική αποκατάσταση για τον Μακεδονικό Λαό
Επόμενο άρθρο«Γκορναμακεδόνες»: Ένας ουτοπικός μεγαλοϊδεατισμός
Ο Χριστόφορος ΤΡΙΠΟΥΛΑΣ αρθρογραφεί στην Εφημερίδα ΑΡΙΣΤΕΙΑ. Γεννήθηκε στη Νέα Ὑόρκη και εργάζεται στον πανεπιστημιακό χώρο παραδίδοντας μαθήματα Ρητορικής και Διαπροσωπικής Επικοινωνίας στα Πανεπιστήμια St. John's University και City University of New York–LaGuardia Community College. Παράλληλα, έχει εργασθεί από το 2006 ως δημοσιογράφος σε ομογενειακά ΜΜΕ, ενώ ασχολείται με την αρθρογραφία και την μετάφραση. Ως συγγραφέας, έχει κυκλοφορήσει δύο βιβλία, ένα πολιτικό-πολιτιστικό δοκίμιο για την ιδιαίτερη πατρίδα του Ικαρία και ένα εγχειρίδιο αλληλογραφίας για ΜΚΟ. Επίσης, αναπτύσσει δραστηριότητα ως μεταφραστής και διερμηνέας, έχοντας ασχοληθεί επί σειρά ετών με μεταφράσεις συγγραμμάτων, περιοδικών, επιστημονικών και δημοσιογραφικών άρθρων, καθώς και άλλων έγγραφων.

Το σχόλιό σας

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.