Νοσοκομείο: φάρμακο ή ασθένεια

931

Ο χώρος στον οποίο ασκείται η Ιατρική, από το ιατρείο μέχρι το νοσοκομείο, συμμετέχει στην θεραπευτική διαδικασία. Η σύγχρονη, αλλά και διαχρονική, υποβάθμιση του ελληνικού δημοσίου, υλικού και μη, έχει στοιχίσει ακριβά και σε αυτόν τον τομέα. Βιομηχανικού χαρακτήρα μισογκρεμισμένα οικοδομήματα στεγάζουν την πλειοψηφία των νοσοκομείων μας. Ελάχιστα είναι αυτά που χτίστηκαν με σύγχρονες προδιαγραφές θεραπευτηρίου και ξεχωρίζουν εύκολα σε αισθητική, λειτουργικότητα και αποτελεσματικότητα.

Η επίτευξη της επιθυμητής προσβασιμότητας εξαρτάται όχι μόνο από την τοποθεσία, αλλά και από το αίσθημα που γεννά το ίδιο το κτίριο, από την αισθητική του. «Τα νοσοκομεία με αρρωσταίνουν» ισχυρίζονται αρκετοί – όχι άδικα. Ο χώρος στον οποίο, εξ ορισμού, αναζητείται η ίαση επιδεινώνει και τους υγιείς. Οι εθελοντικές αιμοδοσίες που γίνονται στους δρόμους, στα δημαρχεία, στα σχολεία χαίρουν μεγαλύτερης αποδοχής. Οι εργαζόμενοι, οι πρωταγωνιστές του δράματος, που περνούν μέρες συνεχόμενα εντός των δομών είναι το ιδανικό δείγμα μελέτης. Η ζωή δεν ευνοείται από το χώρο τους, ιδρυματοποιούνται και εξουθενώνονται εύκολα, ενώ δεν τους αξίζει.

grecobooks

Το σύνολο των αρχιτεκτονικών επιλογών, η κατανομή των κλινικών, ο γενικός προσανατολισμός, ο χειρισμός του φωτός και του αέρα είναι θεμελιώδους σημασίας. Τα γνωστά υγρά, σκοτεινά δωμάτια, τα υπόγεια, ευνοούν την ανάπτυξη παθογόνων μικροβίων. Η γειτνίαση των λάθος κλινικών μεταξύ τους οδηγεί σε διασπορά μικροβίων και διευκολύνει τη μετάδοση ενδονοσοκομιακών λοιμώξεων. Ίσως, συνεπώς, να μην είναι τυχαίο που έχουμε απαράδεκτα υψηλό δείκτη «λιμναζόντων» ασθενών και μονάδες εντατικής θεραπείας που φιλοξενούν σπάνια πολυανθεκτικά μικρόβια. Μετατράπηκε το νοσοκομείο σε επιβαρυντικό παράγοντα της υγείας.

Στις απαρχές ήδη της επιστημονικής ιατρικής και ίσως πριν από αυτήν, οι χώροι άσκησης της επιλέγονταν τόσο προσεκτικά όπως οι ναοί. Τα γνωστά Ασκληπιεία της αρχαιότητας, σημεία λατρείας και θεραπείας προσέδιδαν ιδιαίτερη βαρύτητα στα μικρά. Επιλέγονταν τόποι με αναβλύζοντα νερά, τρεχούμενα, προστατευμένοι από ακραία καιρικά φαινόμενα (ψυχρούς βοριάδες) και συγχρόνως προσιτά στους πολλούς. Σε καμία περίπτωση δεν θα εξυπηρετούταν με τέτοια απλότητα οι σύνθετες απαιτήσεις του σήμερα, αλλά διαφαίνεται η μέθοδος. Ο ωφελούμενος πρέπει να νιώθει καλύτερα από την πρώτη επαφή, και οι υγιείς να μην νιώθουν απέχθεια. Η ελληνική γεωγραφική ποικιλία, σπάνια στο υπόλοιπο της Ευρώπης και παράλληλα εξαιρετικά θεμιτή και γνωστή, μπορεί να γίνει η βάση του Ιατρικού τουρισμού. Ψυχιατρικές κλινικές, μονάδες εξωσωματικής γονιμοποίησης και γηροκομεία χαρακτηρίζονται από χαμηλό σχετικά κόστος και υψηλή απόδοση.

Οι περισσότερες πρόσφατες απόπειρες αναβάθμισης των δομών υγείας της χώρας μας φέρουν το στίγμα του καιροσκοπισμού. Μελέτες του ποδιού με κέρδος μόνο για εργολάβους και διοικητικούς και συνεχείς επεκτάσεις επί επεκτάσεων των τερατουργημάτων του παρελθόντος. Οι συγχωνεύσεις λαμβάνουν χώρα με γνώμονα των ψηφοφορικό χάρτη, αγνοώντας γεωγραφικά και πληθυσμιακά δεδομένα. Η οικονομική κρίση, η υποτίμηση των αξιών και η επανεκτίμηση των δημόσιων κτιρίων είναι ευνοϊκή συγκυρία για επενδύσεις. Ο αντίκτυπος δεν προβλέπεται άμεσος, αλλά δύναται να προκύψουν υψηλά κέρδη, όχι μόνο με τη μορφή οικονομικών δεικτών, αλλά στα πλαίσια της ευρύτερης κοινωνικής ευρωστίας. Τον δρόμο θα ακολουθήσουν και ιδιώτες, ξεπερνώντας, ίσως, το μονοπώλειο των ξενοδοχείων.