1973: Το άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου ανεγείρεται στη Θεσσαλονίκη

622

Το άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην παραλία της Θεσσαλονίκης είναι έργο του γλύπτη Ευαγγέλου Μουστάκα. Ανεγέρθηκε το 1973, με Πρόεδρο Δημοκρατίας της δικτατορικής κυβέρνησης τον Γεώργιο Παπαδόπουλο, Πρωθυπουργό τον Σπυρίδωνα Μαρκεζίνη και Υπουργό Βορείου Ελλάδος τον Νικόλαο Γκαντώνα. Εγκαινιάστηκε τον Ιούλιο του 1974.

Το έργο φιλοτεχνήθηκε στο εργαστήριο του γλύπτη στην Παλλήνη της Αττικής και χυτεύτηκε στην οικοτεχνία Renzo Michelucci στην Πιστόια της Ιταλίας. Η χρηματοδότησή του έγινε με εράνους.

Το ιδιαίτερα καλαίσθητο και αγαπητό έργο έγινε αυτόματα τοπόσημο της Θεσσαλονίκης, μαζί με τα βυζαντινά της κάστρα, τον Λευκό Πύργο και τον σύγχρονο Πύργο του ΟΤΕ – έργα με τα οποία συνυπάρχει διαλεκτικά, με αισθητική και αφηγηματική συνοχή. Το άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου εφίππου επί του Βουκεφάλα αποπνέει την αίσθηση της κίνησης και κοιτάει προς την Ανατολή. Το ύψος του ανέρχεται στα έξι μέτρα. Μαζί με το βάθρο του αγάλματος, που είναι επενδεδυμένο από μάρμαρο Μελισσοχωρίου, η σύνθεση φθάνει τα έντεκα μέτρα. Το βάρος του αγάλματος εγγίζει τους τέσσερις τόνους.

Για να λάβει την τελική του μορφή, ο γλύπτης Μουστάκας δοκίμασε εννέα διαφορετικές εκδοχές της κεφαλής του μεγάλου ηγέτη των Ελλήνων και επτά έφιππων προπλασμάτων επί του Βουκεφάλα, όπως αναφέρει η Εφημερίδα «Μακεδονία» της 16ης Φεβρουαρίου 1974.

Το έργο υψώνεται σε δύο επίπεδα, επί λευκού μαρμάρου Βεροίας. Στη δυτική πλευρά του μνημειακού συγκροτήματος, υπάρχει τοιχίο με μπρούντζινη ανάγλυφη αναπαράσταση της Μάχης της Ισσού, κατά την οποία ο Μέγας Αλέξανδρος έτρεψε σε φυγή από το πεδίο της μάχης τον Δαρείο τον Γ’, Βασιλέα των Περσών. Η καλλιτεχνική απεικόνιση αποτελείται σαρανταπέντε μορφές με τον Μέγα Αλέξανδρο να ηγείται σαρισσοφόρων Μακεδόνων οπλιτών και τον Δαρείο τον Γ’ των περσικών στρατευμάτων.

Στο συγκρότημα υπάρχουν επίσης δύο συστοιχίες από ασπίδες και σάρισες. Η συστοιχία στα δυτικά αποτελείται από πέντε ασπίδες και σάρισες, ενώ αυτή που βρίσκεται στα βόρεια, από τρεις ασπίδες και σάρισες. Οι συνολικές διαστάσεις του συγκροτήματος είναι 23 επί 30 μέτρα.