ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Κοινωνική Τραπεζική

147

Το σπίτι μας πήρε φωτιά, αλλά τώρα δεν μπορούμε παρά να δούμε την κακοτοπιά ως ευκαιρία. Η ελληνική οικονομία έχει κάθε λόγο να αναπτύξει τον εναλλακτικό χρηματοπιστωτικό κλάδο, αξιοποιώντας το θεσμικό πλαίσιο των συνεταιριστικών τραπεζών, τον νέο νόμο για την Κοινωνική Οικονομία και τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την κοινωνική επιχειρηματικότητα, τα νέα τραπεζικά εργαλεία και τις κοινωνικές επενδύσεις. Μπορούμε να χτίσουμε ένα νέο, ανθεκτικό και επίμονο δίκτυ ιδιωτικής μικρο-χρηματοδότησης για τα νοικοκυριά και τις γειτονίες και να παράσχουμε επενδυτικό κεφάλαιο χαμηλού ύψους, χωρίς εμπράγματες εγγυήσεις και σιδερένιους χαλκάδες από τη μύτη για τους νέους και ανέργους που θέλουν να δουν ξανά τη χώρα να ευημερεί και τη ζωή να τους χαμογελά. Να στρωθούμε όλοι στη δουλειά, γιατί τελείωσαν τα ψέματα και οι ευκαιρίες δε θα μας περιμένουν για πολύ.

Ένα παράθυρο ευκαιρίας προσφέρεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με την εμβληματική της «Πρωτοβουλία για την Κοινωνική Επιχειρηματικότητα» (SOCIAL BUSINESS INITIATIVE). Οι Έλληνες νομοθέτες έκαναν τη χάρη στον πλανήτη να ψηφίσουν έναν νόμο το 2011 για την Κοινωνική Οικονομία και την Κοινωνική Επιχειρηματικότητα (Νόμος 4019/2011) και πρόσφατα να τον αναθεωρήσουν με τον Ν. 4430/2016. Εδώ και καιρό η ελληνική διοίκηση δοκιμάζει τις αντοχές και την ευρηματικότητα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που πιέζει να κάνουμε κάτι για την Κοινωνική Οικονομία με τα δεκάδες εκατομμύρια που όρισε για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης της Κοινωνικής Οικονομίας και Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας. Πρόσφατα ανακοινώθηκε το ελληνικό Στρατηγικό Σχέδιο, που προβλέπει τα βήματα που θα γίνουν για να βοηθήσουμε τις κοινωνικές επιχειρήσεις να αναπτυχθούν. Το Σχέδιο προβλέπει και πράγματα που έχουν σχέση με τη χρηματοδότηση της Κοινωνικής Οικονομίας από την ελεύθερη αγορά.

Έχουμε το ευρωπαϊκό πρόγραμμα “PROGRESS MICROFINANCE”, που υποστηρίζει με εγγυήσεις τις τράπεζες για την παροχή ρευστότητας για μικρές επενδύσεις μέχρι το όριο των 25.000 ευρώ. Μπράβο στην Συνεταιριστική Τράπεζα Κρήτης που είναι η μόνη ελληνική τράπεζα που μπήκε στο σύστημα. Οι άλλοι τι κάνουν; Οι μικρές επενδύσεις και τα αντίστοιχα τραπεζικά προϊόντα είναι υπέρ-πολύτιμα για να στηριχθεί η επιχειρηματικότητα στις γειτονιές και τα νοικοκυριά και να φτιάξουν οι πείσμωνες νέοι τις δικές τους καινοτόμες επιχειρήσεις. Χρειάζονται, όμως, από κάπου να πιαστούν. Και δε θέλουν να μεγαλοπιαστούν, αφού δε τους λείπουν τα πολλά, αλλά η βάση.

Σε μια εξειδικευμένη ομάδα Εμπειρογνωμόνων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Group of Experts on Social Entrepreneurship/Sub Group on Social Impact Measurement), συμβάλαμε στην απαρτίωση του νέου, πολλά υποσχόμενου «Προγράμματος για την Απασχόληση και την Κοινωνική Καινοτομία» (Programme for Employment and Social Innovation, EaSI). Έχουμε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ για μαγιά, που διακρατούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ελληνική αγορά για να χρησιμοποιηθούν ως εγγυήσεις ή κεφάλαιο στηρίζοντας τη χρηματοδότηση φορέων της Κοινωνικής Οικονομίας σε τοπικό επίπεδο. Τα Υπουργεία μας, τα Επιμελητήρια, Δήμοι και οι Περιφέρειες, καθώς και οι Συνεταιριστικές Τράπεζες πρέπει να δείξουν ενδιαφέρον, να ρωτήσουν, να μάθουν και να διεκδικήσουν συμμετοχή σε αυτή την πρωτοβουλία. Είναι στο χέρι τους.

Ψηφίστηκε ο Κανονισμός για τα Ευρωπαϊκό Ταμεία Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας (European Social Entrepreneurship Funds, EUSEFs). Θα είναι κοινωνικές τράπεζες, με το 70% του κεφαλαίου τους να πηγαίνει σε κοινωνικές επιχειρήσεις. Να κοιτάξουμε να εκμεταλλευτούμε την ευκαιρία για εναλλακτικές χρηματοδοτήσεις. Τί ξέρει για τα EUSEFs το Υπουργείο Ανάπτυξης; Ξεκίνησε ήδη πολλά προγράμματα για τη στήριξη της χρηματοδότησης, των πιστωτικών γραμμών για εξαγωγές, τις εγγυήσεις κτλ με το πακέτο των 11 μέτρων που έχει ανακοινώσει. Κάτι είχε πάει να ξεκινήσει και με το Ελληνο-Γερμανικό Ταμείο Ανάπτυξης. Χρειαζόμασε ένα ελληνικό EUSEF τώρα.

Ως εμπειρογνώμονες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, συζητούσαμε στο Social Business Initiative για την προοπτική ενός Ευρωπαϊκού Community Reinvestment Act. Ενός προγράμματος παραπλήσιου με των Αμερικανών, που θα ρίξει χρήμα σε τοπικά επενδυτικά σχέδια με υψηλή κοινωνική προστιθέμενη αξία, μέσω των τραπεζών.

Ο Όμιλος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων μαζί με την Deutche Bank και την Credit Cooperatif δημιούργησαν το Social Impact Accelerator (μια αστεία ελληνική μετάφραση: «Επιταχυντής Κοινωνικής Συνεισφοράς»). Είναι ένα ταμείο που παρέχει ρευστότητα σε τράπεζες για να χρηματοδοτούν ιδιωτικά project τοπικής κοινωνικής ανάπτυξης.

Έχουμε και τα: European Social Fund, European Regional Development Fund, Joint European Resources for Micro and Medium Enterprises (JEREMIE), Competitiveness and Innovation Programme (CIP), European Progress Microfinance Facility (Progress Microfinance), Joint Action to Support Micro-Finance Institutions in Europe (JASMINE) και ιδιωτικές πρωτοβουλίες ιδρυμάτων, κοινωνικών ταμείων και εναλλακτικών τραπεζών ων ου έστιν αριθμός.

Εμείς εδώ χαροπαλεύουμε από την δίψα. Και στο διπλανό δωμάτιο υπάρχουν κανάτες με νερό. Η αυτοτύφλωση της Ελλάδος με τους άσχετους και τεμπέληδες να ηγεμονεύουν στα πανεπιστήμια και τους περίεργα ακαμάτηδες να παστώνονται στις δημόσιες υπηρεσίες ίσως αποδειχθεί μοιραία. Η χώρα είναι σε κωματώδη κατάσταση. Το κράτος της έχει στόμα για να τρώει. Αλλά στερείται εγκεφάλου. Είναι ένα έκτρωμα.