Φόρος Προστιθέμενου Εθισμού

78

Τα κράτη, τα τελευταία χρόνια, υποκατέστησαν την απαγόρευση ψυχοτρόπων, εθιστικών και βλαβερών ουσιών με την υπερφορολόγησή τους. Τα τσιγάρα και το αλκοόλ, οι μεγάλοι πρωταγωνιστές, χαίρουν ιδιότυπης νομικής και φορολογικής διαχείρισης, ανεξάρτητα της επιβεβαιωμένης υψηλής τοξικότητας. Ο καταναλωτικός ενθουσιασμός συνεχίζει όμως να βρίσκεται στα ύψη και η χρήση δεν επηρεάζεται από την αύξηση του κόστους. Πρόκεται για μια κλειστή αγορά, η οποία σε κάθε στροφή του φαύλου κύκλου εξάγει τεράστιο κέρδος.

Η απαγόρευση έχει ιστορικά αποτύχει παταγωδώς, ενισχύοντας και εγκαθιδρύοντας την μαύρη αγορά και το παρεμπόριο. Όλοι γνωρίζουν την έκβαση της ποταπαγόρευσης στην Αμερική στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Τα μπαρ γίνανε υπόγεια και ανεξέλεγκτα, ο αλκοολισμός «χτύπησε» ιστορικά ρεκόρ, όπως και τα έσοδα των διακινητών. Σήμερα, το ίδιο συμβαίνει με την κοκαϊνη, την ηρωίνη και αρκετές ακόμα παράνομες ουσίες, οι οποίες ανεμπόδιστα παράγονται και εφευρίσκονται καθημερινά.

Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και χρόνια τις επιβλαβείς επιδράσεις του καπνίσματος και της κατανάλωσης αλκοολούχων, των διασημότερων νόμιμων «ναρκωτικών» και σιωπούν. Τις είχαν ήδη αποδείξει όταν γνωστή καπνοβιομηχανία διαφημιζόταν ως η καλύτερη, θρασύτατα ισχυριζόμενη ότι την προτιμούν οι γιατροί. Ο καρκίνος του πνεύμονα και της ουροδόχου κύστης, η κίρρωση ήπατος και το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα έχουν απόλυτη συσχέτιση με τις παραπάνω έξεις. Επειδή κοιτάμε αλλού, δεν εξαφανίζεται το πρόβλημα.

Το marketing έχει εξελιχθεί αρκετά ώστε να μπορεί να διδάξει πως να μειώνουμε σκόπιμα τις πωλήσεις. Η δημόσια προώθηση των τσιγάρων απαγορεύτηκε μόλις πρόσφατα, ενώ τον αλκοολισμό αποτρέπει μόνο μία φράση: απολαύστε υπεύθυνα. Τα μικρά προειδοποιητικά πεδία που προστέθηκαν πρόσφατα στα καπνικά είναι μια καλή αρχή, αλλά πρέπει να καλύψουν ολόκληρο το πακέτο – έναντι των επωνυμιών. Η ευρεία πώληση πρέπει να απαγορευτεί και να παρέχονται πολύ συγκεκριμένες άδειες ή να πωλούνται μόνο στα φαρμακεία. Διακρίνουμε, σε γενικά πλαίσια, ότι δεν είναι θεμιτή η ρύθμιση των καταχρήσεων και των συνεπαγόμενων ασθενειών, αλλά η εξαγωγή του μέγιστου δυνατού κέρδους σε όλα τα επίπεδα – από την απλή χρήση μέχρι και την θεραπεία.

Η αυξημένη φορολογία είναι πράγματι μια αποτελεσματική μέθοδος ενίσχυσης του κρατικού προϋπολογισμού. Αφού οι χρήστες έχουν αυξημένη πιθανότητα να νοσήσουν μπορεί να θεωρηθεί άμεσος φόρος υγείας. Δεν πρέπει να σταματάμε εκεί. Είναι επικίνδυνος νεωτερισμός η αντιμετώπιση των εθισμένων ασθενών ως καταναλωτών και φορολογούμενων. Είναι ώρα για συθέμελη αναδόμηση προς όφελος της νέας γενιάς. Να ληφθούν συγκεκριμένες αποφάσεις, να περιοριστούν τα κέρδη και να αυστηροποιηθούν οι διατάξεις που ρυθμίζουν παραγωγή, πώληση και προώθηση. Να δοθεί οριστικό τέλος στην άμετρη ανοχή.