Η επιστήμη της νηστείας

253

Η νηστεία καταδεικνύεται από όλες σχεδόν τις θρησκείες, τα εμπειρότερα ανθρωπολογικά συστήματα, εδώ και χιλιετίες. Ο πιστός καλείται να ακολουθεί την περιοδικότητα της φύσεως στις διάφορες αλλαγές της, τροποποιώντας την διατροφή του. Στοχεύοντας τη συμπεριφορά του ατόμου, προτάσσεται ως αρετή η εγκράτεια και ως αμαρτία η λαιμαργία. Η επιστήμη με τη σειρά της και καθυστερημένα έρχεται να συνυπογράψει τα ωφέλη του μέτρου στη διατροφή.

Η Ορθόδοξη εκκλησία έχει δύο μεγάλες περιόδους νηστείας σαράντα ημερών, αρκετές συντομότερες, αλλά ορίζει και το εβδομαδιαίο διαιτολόγιο. Διαφαίνεται ο σεβασμός στις μεταβάσεις των εποχών και το ενδογενές βιολογικό ρολόι. Προτείνεται, όπως είναι γνωστό, η κατά καιρούς αποχή από το «τοξικό» κρέας και η ρύθμιση κατανάλωσης  γαλακτοκομικών. Περιορίζονται, δηλαδή κυκλικά, οι πρωτεΐνες και τα λιπαρά. Προνοώντας σοφά, εξαιρούνται «ασθενείς και οδοιπορούντες».

Τίποτα από τα παραπάνω δεν είναι τυχαίο ή αυθαίρετο. Η Σαρακοστή ταυτίζεται με τον χρόνο που απαιτείται για την πλήρη ανανέωση του γαστρεντερικού σωλήνα και την αποτοξίνωση του ήπατος. Τα λιπαρά και οι ζωικές πρωτεΐνες «κουράζουν» αποδεδειγμένα το ήπαρ και το πάγκρεας, τα οποία χρειάζονται ανάπαυση. Πόσο ευεργετικά είναι τα παραπάνω στον επίκτητο διαβήτη, στους χολικούς λίθους, αλλά και στους καρκίνους του εντέρου που μαστίζουν;

Ο δυτικός τρόπος ζωής θεοποιώντας την κατανάλωση, αποτάσσει κάθε αρμονία. Η εκβιομηχάνιση της παραγωγής κρέατος, η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών παραγωγής και η βελτίωση του παγκόσμιου βιωτικού επιπέδου έχουν κάνει μόδα την παχυσαρκία και την προχειρότητα στη δίαιτα. Παράλληλα, οι τόνοι πεταμένου φαγητού και οι θάνατοι από ασιτία ολοκληρώνουν το κάδρο. Η εξελιγμένη κοινωνία με τον σάπιο της πυρήνα είναι αποτέλεσμα της ιστορικής μας άγνοιας.

Οι θρησκείες, τα αρχαία φιλοσοφικά ρεύματα, είναι ανεκτίμητοι φορείς πολιτισμού, πάραδοσης και αποσταγμένης γνώσης. Απαιτείται κριτική αντιμετώπιση, αλλά όχι προκατάληψη. Οι επιστήμονες, όποτε σκάβουν βαθιά σε αυτά που ειπώθηκαν ή γράφτηκαν από μεγάλους ανθρώπους της ιστορίας, ξεθάβουν θησαυρούς. Ο δυτικός πολιτισμός που έχει γίνει η πυξίδα μας είναι επικίνδυνα ανώριμος: πολλές φορές αγνοεί τα προφανή και στερείται ανθρωπιστικών θεμελίων.

Προηγούμενο άρθροΓενική Απεργία σήμερα
Επόμενο άρθροΖωή στα Όρια
Ο Συμεών ΞΕΝΙΔΗΣ είναι συντάκτης της εφημερίδας ΑΡΙΣΤΕΙΑ και επιμελείται την στήλη "Ιπποκρατικά". Είναι ιατρός, πτυχιούχος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.