Ο μηχανισμός «rescEU»

66

Με αφορμή τις μεγάλες φυσικές καταστροφές που έπληξαν πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε προτάσεις για την ενίσχυση του ευρωπαϊκού μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας. Ο αρμόδιος Επίτροπος για τα ζητήματα αντιμετώπισης κρίσεων κύριος Χρήστος Στυλιανίδης, τόνισε ότι το υφιστάμενο σύστημα αντιμετώπισης κρίσεων πλέον δεν επαρκεί διότι σχεδιάστηκε σε μία άλλη εποχή, όπου οι ανάγκες της ΕΕ ήταν λιγότερες και διαφορετικές. Ο υφιστάμενος μηχανισμός ενεργοποιήθηκε 56 φορές μέσα σε δύο χρόνια, προκειμένου να παρέμβει σε καταστάσεις κρίσης εντός κι εκτός ΕΕ.

Κάθε χώρα πλήττεται σε ετήσια βάση από συγκεκριμένες μορφές καταστροφών. Οι βόρειες και δυτικές χώρες από τυφώνες και από κακοκαιρία, οι νότιες από δασικές πυρκαγιές και σεισμούς, ενώ συχνές είναι και οι πλημμύρες όπως και η πρόσφατη θεομηνία στη δυτική Αττική. Η ενεργοποίηση των εθνικών μηχανισμών αντιμετώπισης κρίσεων σε συνδυασμό με την ενεργοποίηση του υπάρχοντος  ευρωπαϊκού μηχανισμού έχει δύο μεγάλα και σημαντικά μειονεκτήματα: το κόστος συντήρησης με τη δυσανάλογη αποτελεσματικότητα, καθώς και την καθυστέρηση ενεργοποίησης του μηχανισμού. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη σύσταση της νέας Πανευρωπαϊκής Υπηρεσίας αντιμετώπισης καταστροφών προβλέπει κοινή χρήση μέσων όπως πυροσβεστικά αεροσκάφη, εξοπλισμοί άντλησης υδάτων και άλλα μέσα που θα αυξάνουν την αποτελεσματικότητα των εθνικών μηχανισμών. Ο άλλος πυλώνας στον οποίο δίνεται από την Επιτροπή μεγάλο βάρος είναι η συνεργασία των ευρωπαϊκών χωρών σε θέματα πρόληψης κι ετοιμότητας.

Η οικονομική επιβάρυνση  που θα προκύψει από την ενοποίηση των ευρωπαϊκών δομών και την ανάπτυξη του νέου μηχανισμού αποτιμάται σε 280 εκατ. ευρώ, η οποία όμως σύμφωνα με την επιτροπή αναμένεται να επιφέρει σημαντική αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση των κρίσεων, που θα εξοικονομήσει πολλαπλάσια χρηματικά οφέλη, κυρίως από τη μείωση κόστους αποκατάστασης των φυσικών καταστροφών. Η ιδέα του μηχανισμού rescEU φέρνει την ΕΕ πιο κοντά στο όνειρο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και ενισχύει την ευρωπαϊκή συνείδηση των πολιτών.

Πέρα από την πρακτική σημασία του νέου εγχειρήματος σημαντική είναι και η παράμετρος της τόνωσης του ευρωπαϊκού αισθήματος των πολιτών, την ώρα που εντείνεται ο ευρωσκεπτικισμός. Η οικονομική κρίση δεν έθεσε εν αμφιβόλω μόνο την ικανότητα των αδύναμων οικονομικά χωρών να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες που προκύπτουν από τις μεγάλες καταστροφές, αλλά και την ίδια την ευρωπαϊκή ιδέα, ως προς την αλληλεγγύη και την από κοινού αντιμετώπιση όλων των προβλημάτων. Ευχής έργον είναι η ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής ιδέας για την αντιμετώπιση και των οικονομικών κρίσεων που έχουν εξίσου τραγικά αποτελέσματα και πολλαπλάσια θύματα.