Η ελληνική οικονομία κατά την δικτατορία 1967-1973

1592

Το εθνικό μας χρέος στις 30 Ιουνίου 2017 ανερχόταν σε 325,4 δισεκατομμύρια ευρώ και το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της ίδιας χρονιάς αναμένεται να ανέλθει σε περίπου 195 δισεκατομμύρια: μια σχέση Χρέους προς ΑΕΠ που αγγίζει το 180%. Έχουν μεσολαβήσει ποικίλες παρεμβάσεις στο ύψος και στην σύνθεση του χρέους και σειρά μέτρων έχουν επιβληθεί για την αποπληρωμή του, στο πλαίσιο του ξένου ελέγχου της ελληνικής οικονομίας, όπως αυτός διαμορφώθηκε με την εθελούσια υπαγωγή της στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2010.

Η επικαιρότητα των οικονομικών στοιχείων του κράτους, από μια εξωτική πληροφορία θελκτική μόνον στους αναλυτές, έχει καταστεί εφιαλτική για τους πολίτες, αφού τα τελευταία χρόνια η πορεία των δημοσίων οικονομικών αντικατοπτρίζεται με δραματικό τρόπο στην οικονομία των νοικοκυριών. Η συμμετοχική γνώση των Ελλήνων πολιτών στο πώς διοικείται η χώρα ποτέ δεν ήταν χαρακτηριστικό γνώρισμα της κοινωνίας ή αντικειμενικός στόχος της δημόσιας παιδείας μας. Θεσμοθετημένη και επιβαλλόμενη υποκρισία, άγνοια, μύθοι, υπεραπλουστεύσεις, επιλεκτική ανάδειξη και άτακτη πληροφορία γίνονται αντικείμενο του δημοσίου διαλόγου. Ταυτόχρονα, ακριβή και εύληπτα στοιχεία δεν έχουν γίνει μέχρι σήμερα διαθέσιμα στους πολίτες και στους μελετητές από τις αρμόδιες κρατικές αρχές. Η δε ακαδημαϊκή έρευνα, λίγα μόνον αξιόλογα και αξιόπιστα πονήματα έχει να επιδείξει, σε μια χώρα που διψάει για αυτογνωσία, κυβερνητική και διαγενεακή υπευθυνότητα.

Εδώ, παρουσιάζουμε με συνοπτικό τρόπο στοιχεία, δείκτες και στατιστικές που αφορούν την δημόσια και ιδιωτική οικονομία της Ελλάδος από το 1967 έως το 1973.

ΑΕΠ, Δημόσιο Χρέος και Έλλειμμα

Το 1967, το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της Ελλάδος ανερχόταν σε περίπου 9 δισεκατομμύρια δολλάρια. Το 1973, αυτό υπερέβη τα 22 δισεκατομμύρια δολλάρια. Το ίδιο οικονομικό έτος, το δημόσιο χρέος σε πραγματικές τιμές ανήλθε σε περίπου 1,5 δισεκατομμύρια δολλάρια. Το οικονομικό αποτέλεσμα της χρονιάς ήταν πλεόνασμα περίπου 500 εκατομμυρίων δραχμών, σε σχέση με έλλειμμα 750 εκατομμυρίων δραχμών, τον Απρίλιο του 1967. Εν γένει, όλοι οι ισολογισμοί έκλειναν με μεγάλο ετήσιο πλεόνασμα.

Ανάπτυξη και Κατά Κεφαλήν Εισόδημα

Κατά την περίοδο από το 1967 έως το 1973, το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν αυξάνεται περίπου κατά 8,5% ετησίως, με την ονομαστική αύξηση να υπερβαίνει το 13% το 1970. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της οικονομικής ανάπτυξης οφείλεται στις μεγάλες βιομηχανικές μονάδες, στην οικοδομή και τον τουρισμό, με τους δύο τελευταίους κλάδους να πρωταγωνιστούν.

Το 1967, το κατά κεφαλήν εισόδημα ανερχόταν σε περίπου 1.050 δολλάρια ΗΠΑ. Το 1973, υπερέβη τα 2.500 δολλάρια και σημείωσε αύξηση κατά περίπου 32% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Πιστωτική Επέκταση

Η πιστωτική επέκταση, δηλαδή η ετήσια αύξηση των δανείων που παρέχουν οι τράπεζες για τα έτη που μας απασχολούν είχε ως εξής:

  • +39,1% το έτος 1968
  • +33% το έτος 1969
  • +42,6% το έτος 1970
  • +29,7% το έτος 1971
  • +38,4% το έτος 1972
  • +28,5% το έτος 1973.

Απασχόληση

Το 1969, δημιουργείται ο ΟΑΕΔ, ο Οργανισμός Απασχολήσεως Εργατικού Δυναμικού. Το 1972, η ελληνική οικονομία επιτυγχάνει επίπεδο πλήρους απασχόλησης. Εμφανίζονται σημάδια σπανιότητας εργατικών χεριών και εξάντλησης του διαθέσιμου εργατικού δυναμικού, που θα θέσουν περιορισμούς στην συνεχή αύξηση της παραγωγικής ικανότητας. Αυτή η τάση οδήγησε στον σχεδόν μηδενισμό της μετανάστευσης στο εξωτερικό, που απετέλεσε οικονομικό και κοινωνικό χαρακτηριστικό της μεταπολεμικής εποχής.

Αγρότες

Το 1968, ο Υπουργός Γεωργίας Αλέξανδρος Ματθαίου αποφασίζει τη διαγραφή των χρεών των αγροτών στις τράπεζες σε συνολικό ύψος περίπου οκτώ δισεκατομμυρίων δραχμών. Τα χρέη αφορούσαν περίπου επτακόσιες χιλιάδες πολίτες. Προηγουμένως, έχουν αυξηθεί οι αγροτικές συντάξεις. Ρυθμίστηκε η συνταξιοδότηση αγροτών λόγω ανικανότητας για βιοπορισμό. Και ακολούθησε η καθολική κάλυψη του αγροτικού πληθυσμού με επιδόματα του ΟΓΑ.

Φοιτητές

Το Μάιο του 1968, θεσπίστηκε η παροχή σπουδαστικών δανείων στους φοιτητές, καθώς και η δωρεάν διανομή πανεπιστημιακών συγγραμμάτων.

Επαγγελματίες

Το 1968 αποφασίζεται η μαζική απελευθέρωση περίπου δύο χιλιάδων επαγγελματιών φυλακισμένων για χρέη. Ακολούθως καταργείται η προσωποκράτηση για χρέη.

Συντάξεις ΙΚΑ

Οι συντάξεις του ΙΚΑ μένουν στάσιμες από το 1970 ως το 1973.

Εθνικό Πλαίσιο Κοινωνικής Ασφάλισης

Απρίλη του 1969 και μέσα του 1970 τυπώνονται στο Εθνικό Τυπογραφείο τα νέα εθνικά σχέδια για την υγεία και την ασφάλιση, εμπνεύσεως του καθηγητή Λουκά Πάτρα. Έντονες εσωτερικές και συντεχνιακές αντιδράσεις δεν επέτρεψαν στην δικτατορική κυβέρνηση να τα κυρώσει ως νόμους του κράτους κι έτσι ο τότε Πρόεδρος της Κυβερνήσεως Γεώργιος Παπαδόπουλος δεν έθεσε τελικά την υπογραφή του. Διαλάμβαναν μεταξύ άλλων:

  1. Κατάργηση όλων των προηγούμενων νομοθετημάτων για τις κοινωνικές ασφαλίσεις.
  2. Καθολικό δικαίωμα στην σύνταξη για γυναίκες και άνδρες άνω των 65 ετών.
  3. Συντάξεις σύμφωνα με το ύψος του εισοδήματος, τις εισφορές και τα χρόνια ασφάλισης.
  4. Πρόβλεψη για προαιρετική ασφάλιση, πέρα από την υποχρεωτική.
  5. Ένα ασφαλιστικό ταμείο, ο «Εθνικός Οργανισμός Κοινωνικής Ασφάλειας» και κατάργηση όλων των άλλων.

 

Βιβλιογραφικές Πηγές:

  1. Ευρωπαϊκή Επιτροπή / EUROSTAT
  2. Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους
  3. Καζάκος Π., Λιαργκόβας Π., Ρεπούσης Σ. (2016). Το δημόσιο χρέος της Ελλάδας. Εκδόσεις Παπαζήση
  4. Ριζάς Σ. (2008). Η ελληνική πολιτική μετά τον εμφύλιο πόλεμο – Κοινοβουλευτισμός και δικτατορία. Εκδόσεις Καστανίωτη
  5. Συλλογικός Τόμος. (1978). Τα πρώτα πενήντα χρόνια της Τραπέζης της Ελλάδος. Εκδόσεις της Τραπέζης της Ελλάδος.
  6. Αθανασάτου Γ., Ρήγος Α., Σεφεριάδης Σ. (επιμ.). (1999). Η δικτατορία 1967-1974 – Πολιτικές πρακτικές – Ιδεολογικός λόγος – Αντίσταση. Εκδόσεις Καστανιώτη