«Η εθνολογική κατάστασις εν Μακεδονία, μέχρι των μέσων του 19ου αιώνος» | Αλέξανδρος Μαζαράκης Αινιάν

Μέχρι των μέσων του 19ου αιώνος η εθνολογική κατάστασις εν Μακεδονία ήτο εκείνη την οποίαν άφησαν αι καθ΄όλων των μεσαίωνα εισβολαί διαφόρων φυλών, οι προς αυτάς αγώνες των βυζαντινών και η επακολουθήσασα τουρκική κυριαρχία. υπήρχον τουτέστιν εν Μακεδονία αι εξής κατηγορίαι πληθυσμών:

Α) Πληθυσμός ελληνικός, ορθόδοξος και ελληνόγλωσσος με ζωηρόν ελληνικόν φρόνημα, κατοικών νοτίως της τεθλασμένης γραμμής: Καστοριά-Νάουσα-Λίμνη Γιαννιτσών-Λαγκαδά-Νιγρίατα-Σέρραι-Δράμα. Εις την ζώνην αυτήν δεν υπήρχεν ουδέ εις χριστιανός σλαυόφωνος.

Cover ALEXANDROS MAZARAKIS AINIAN MEMOIRS

Β) Βορείως της ανωτέρω γραμμής κατώκει πληθυσμός ορθόδοξος αφοσιωμένος εις το Οικουμενικόν Πατριαρχείον, ομιλών σλαυικόν γλωσσικό ιδίωμα, μη έχων δε σαφή εθνικήν συνείδησιν. Αι εκκλησίαι και τα σχολεία των ήσαν ελληνικά, όταν δε εμορφούντο εις τα σχολεία αυτά απέκτων ελληνικήν εθνικήν συνείδησιν. Περί Βουλγάρων ή Σέρβων δεν είχον καμμίαν ιδέαν και κανέναν δεσμόν.

Γ) Εις ολόκληρον την Μακεδονία αναμίξ μετά των ανωτέρω πληθυσμών κατώκουν Μωαμεθανοί, εκ των οποίων πολλοί εξισλαμισθέντες ιθαγενείς, ήτο Έλληνες, Σλαύοι, Βλάχοι, κλπ. διατηρούντες και την αρχικήν αυτών γλώσσαν. Ούτως οι Τούρκοι των Γρεβενών προσφάτου σχετικώς εξισλαμίσεως, οι βαλαάδες λεγόμενοι, ωμίλουν μόνον ελληνικά, αγνοούντες την τουρκικήν, οι Πομάκοι, οι κατοικούντες την ορεινήν Ανατολικήν Μακεδονία και Θράκην ήσαν Μωαμεθανοί σλαυικής καταγωγής και ωμίλουν σλαυικά, τέλος εις την περιοχήν Καρατζόβας (Νοτια, Φούσταν κλπ.) κατώκουν Μωαμεθανοί βλαχικής καταγωγής, ομιλούντες βλαχικά.

Δ) Εγκατεσπαρμένοι εις την Μακεδονίαν άλλοι μεν ως νομάδες άλλοι δε εγκατασταθέντες εις τας πόλεις ήσαν οι Βλάχοι, ορθόδοξοι και με φρόνημα εντελώς ελληνικόν. Περί δεσμών προς τους εν Ρουμανία, Βλάχους δεν είχον καμμίαν ιδέαν. Ζώντες εις το εξωτερικόν εθεωρούντο ως Έλληνες.

Εν συνόλω κατώκουν εις την Μακεδονίαν αι κάτωθι κατηγορίαι πληθυσμού:
1) Έλληνες ελληνόφωνοι
2) Έλληνες σλαυόφωνοι
3) Έλληνες βλαχόφωνοι
4) Ιθαγενείς σλαυόφωνοι βουλγαρίζοντες
5) Ιθαγενείς σλαυόφωνοι σερβίζοντες
6) Ιθαγενείς βλαχόφωνοι ρουμανίζοντες
7) Ιθαγενείς σλαυόφωνοι ουνίται βουλγαρίζοντες
8) Μουσουλμάνοι τουρκόφωνοι
9) Μουσουλμάνοι ελληνόφωνοι (Γρεβενά)
10) Μουσουλμάνοι σλαυόφωνοι (Πομάκοι)
11) Μουσουλμάνοι βλαχόφωνοι (Καρατζόβα)
12) Αλβανοί, Μουσουλμάνοι (Νομός Σκοπίων και Μοναστηρίου)
Αλβανοί Ορθόδοξοι (Νομός Σκοπίων και Μοναστηρίου)
Αλβανοί Καθολικοί (Νομός Σκοπίων και Μοναστηρίου)
13) Εβραίοι (Θεσσαλονίκη)

Τα μόνα σχολεία που υπήρχον εις την Μακεδονίαν ήσαν τα ελληνικά. Αλλά και εις την Θράκην, την Ανατολικήν Ρωμυλίαν και αυτήν την κυρίως Βουλγαρίαν κατώκουν πυκνοί ελληνικοί και με ακμαίον φρόνημα πληθυσμοί, ενώ, τουναντίον οι εις τας χώρας ταύτας Βούλγαροι δεν είχον καμμίαν συναίσθησιν εθνικής αυτοτελείας και εξ αυτών δε οι εκπαιδευόμενοι απέκτων ελληνικήν συνείδησιν.

Αυτή ήτο η κατάστασις όταν εξερράγη η Ελληνική Επανάστασις εις την οποίαν συμμετέσχον οι Έλληνες της ελληνοφώνου ζώνης, η Νάουσα, η οποία και κατεστράφη, και η Χαλκιδική. Η γεωγραφική όμως θέσις της Μακεδονίας κοντά εις το κέντρον της τουρκικής δυνάμεως, οι πολυάριθμοι εν αυτοί τουρκικοί πληθυσμοί και οι αμόρφωτοι χωρίς σαφή εθνικήν συνείδησιν λοιποί χριστιανικοί πληθυσμοί δεν ηυνόουν την εν αυτή επανάστασιν και δια τούτο κατεπνίγη αύτη. Το ίδιον άλλως τε συνέβη και εις την Θεσσαλίαν και εν μέρει και εις την Στερεάν Ελλάδα, δια την γεωγραφικήν αυτών θέσιν.


Απόσπασμα από το έργο: Αλέξανδρος Μαζαράκης Αινιάν | Απομνημονεύματα. Πρώτη Έκδοση: 1948. Εκδόσεις Ελληνική Πρωτοπορία, 2018. Σελ. 685. Βρείτε το στο: www.grecobooks.com

Advertisements

Το σχόλιό σας

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.