Έκκληση για διεξαγωγή ερευνών για τη δολοφονία του Κωνσταντίνου Κατσίφα από τις Ειδικές δυνάμεις της αλβανικής αστυνομίας

Τι θα δείξει η έρευνα για τα αναπάντητα ερωτήματα για το πώς αφαίρεσαν άδικα τη ζωή του εθνομάρτυρα Κωνσταντίνο Κατσίφα;

Η παρούσα έρευνα διεξάγεται και συγκροτείται από την Ήπατο Αρμοστή της Ένωσης για τα Διεθνή Θέματα και την Πολιτική Ασφάλεια, κα Φεντερίκα Μογκερίνι*, καθώς και τα μέλη του ΟSCE**, του Συμβουλίου της Ευρώπης και τα μέλη των Ηνωμένων Εθνών και του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στο πλαίσιο της αναζήτησης της αληθείας, για να στοιχειοθετηθεί η αίτια αυτής της δολοφονίας.

Προς

Tα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

  • Tην Ήπατο Αρμοστή της Ένωσης για τα Διεθνή Θέματα και την Πολιτική Ασφάλειας, κα FedericaMogherini
  • Tα μέλη του ΟSCE
  • Tα μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης
  • Tα μέλη των Ηνωμένων Εθνών και του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

Θέμα: Δολοφονία του Κωνσταντίνου Κατσίφα από τις Ειδικές δυνάμεις της αλβανικής αστυνομίας

Την Κυριακή, 28η Οκτωβρίου, ένα μέλος τη Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας (Ε.Ε.Μ) της Αλβανίας ο Κωνσταντίνος Κατσίφας, πυροβολήθηκε θανάσιμα από τις ειδικές αστυνομικές δυνάμεις της αλβανικής αστυνομίας, γνωστές με το ακρωνύμιο RENEA. Οι καταστάσεις και τα ακριβή γεγονότα που οδήγησαν στην δολοφονία του παραμένουν ένα μυστήριο, μια και οι αλβανικές αρχές δεν έχουν αποκαλύψει σημαντικά στοιχεία του γεγονότος. Σοβαρές αμφιβολίες και υποψίες έχουν διατυπωθεί αναφορικά με τη ύπαρξη του κράτους του νόμου  στην Αλβανία και το κατά πόσο τέτοιες πρακτικές συνάδουν με την υποψηφιότητα ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ή απλώς εάν αυτές αντιπροσωπεύουν την παράδοση του καταπιεστικού καθεστώτος του Χότζα.

Για τα προηγούμενα πέντε χρόνια, ο Κατσίφας, ένας σιδεράς με ελληνική και αλβανική υπηκοότητα, ήταν ένας σημαντικός συντελεστής και οργανωτής στην κοινότητά του για τον εορτασμό της ημέρας του «ΟΧΙ», της ημέρας που η Ελλάδα αρνήθηκε το τελεσίγραφο του Μουσολίνι και αποφάσισε να αποκρούσει την φασιστική επιδρομή. Η ημέρα του ΟΧΙ συμβολικά τιμά την τεράστια απώλεια Ελλήνων και τις θυσίες τής Ελλάδος κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς επίσης και την αντίσταση τής Ελλάδος ενάντια στην τετραπλή Γερμανική, Ιταλική, Βουλγαρική και Αλβανική κατοχή.

Κατά τον Β’ ΠΠ, οι Βουλιαράτες (Bularat), το χωριό στο οποίο ο Κατσίφας έζησε και πέθανε και το οποίο βρίσκεται μόλις 6 χιλιόμετρα από τα ελληνοαλβανικά σύνορα, μετατράπηκε σε ένα νοσοκομείο για τους τραυματίες και πολλοί Έλληνες πολεμιστές που απεβίωσαν τάφηκαν στο τοπικό νεκροταφείο, το οποίο είναι τώρα αφιερωμένο στην μνήμη τους. Ο Κατσίφας φοβόταν ότι η Αλβανία δεν θα ανταποκρινόταν πλήρως στις παλαιότερες ή πρόσφατες συμφωνίες που έγιναν μεταξύ των υπουργών εξωτερικών της Ελλάδος και της Αλβανίας, οι οποίες αφορούσαν δύο θέματα:

Πρώτον, την εκταφή των σχεδόν 8.000 Ελλήνων που πέθαναν (πολεμώντας) στην υπό αλβανική διοίκηση περιοχή της Βορείου Ηπείρου, και δεύτερον, την παροχή σε αυτούς της αρμόζουσας ταφής. Η Αλβανία είχε καθυστερήσει για εννιά χρόνια να υλοποιήσει την διμερή συμφωνία που υπογράφτηκε το 2009. Ο Κατσίφας είχε ενεργά εμπλακεί επιδιώκοντας την συμμόρφωση της Αλβανίας στις εκκρεμείς επί δεκαετίες υποσχέσεις προς την Ελλάδα και την Κοινωνία των Εθνών (Στοιχείο παραρτήματος αρ. 1),αλλά και στις νεώτερες υποσχέσεις προς τα Ηνωμένα ‘Έθνη και την Ευρωπαϊκή Ένωση να παράσχει πρόσβαση στα μέλη της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας στο ελληνόγλωσσο εκπαιδευτικό σύστημα. Η Αλβανία όχι μόνο δεν έχει πραγματοποιήσει αυτή την υποχρέωσή της, αλλά -το αντίθετο- έχει μαζικά και με εμμονή παραβιάσει αυτές τις συμφωνίες με διάφορους τρόπους, μεταξύ των οποίων ήταν η επινόηση νομικών περιορισμών που αφορούσαν την ελεύθερη έκφραση και τα δικαιώματα των μελών της Ε.Ε.Μ. Ο κατάλογος όλων αυτών των παραβιάσεων είναι μακρύς και δεν συνάδει με την φιλοσοφία ενός μοντέρνου «κράτους του νόμου» που τιμά την υπογραφή του, ούτε συμμορφώνεται με τους διεθνείς νόμους που σχετίζονται με τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ενδεικτικά (1) από την εποχή της δημιουργίας της Αλβανίας το 1913 μέχρι τον Β’ ΠΠ συνέβησαν τα ακόλουθα: (α) απαγόρευση της διδασκαλίας των Ελληνικών εκτός των ορίων μιας συγκεκριμένης μειονοτικής περιοχής, η οποία επακριβώς σχεδιάστηκε για να εξαιρέσει σημαντικά τμήματα του ελληνικού πληθυσμού, (β)  βίαιη μετατροπή όλων των ελληνικών σχολείων σε αλβανικά στις περιοχές που εξαιρέθηκαν, (γ) απόλυση των μη ομιλούντων την αλβανική δασκάλων, (δ) μείωση των ωρών διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας με ταυτόχρονη αύξηση των ωρών διδασκαλίας της αλβανικής, (ε) κατάργηση της ιδιωτικής εκπαίδευσης, η οποία επηρέασε τα ελληνικά σχολεία, καθώς αυτά αντιπροσώπευαν την μεγίστη πλειοψηφία αν όχι το σύνολο των ιδιωτικών σχολείων στην Αλβανία εκείνη την περίοδο.

‘Ολα αυτά τα καταπιεστικά μέτρα είχαν σαν αποτέλεσμα την μαζική μείωση των ελληνικών σχολείων από τα 100, το 1924, σε ελάχιστα το 1933. Όλα αυτά τα γεγονότα, αδιαμφισβήτητα απεδείκνυαν την τάση να επιτευχθεί ένας συστηματικός «αφελληνισμός» της Βορείου Ηπείρου και της Αλβανίας γενικότερα, και οδήγησαν στην απόφαση του δικαστηρίου της Χάγης το 1935 (παράρτημα 2) που ανάγκασε την Αλβανία να επιτρέψει να λειτουργήσουν ξανά τα ελληνικά σχολεία. Μετά τον Β’ ΠΠ και μέχρι σήμερα, η παρουσία της Ε.Ε.Μ. και επομένως το δικαίωμα να έχουν σχολεία ελληνικής γλώσσας, αναγνωρίζεται μόνο στις αυτοαποκαλούμενες και ανασχεδιασμένες «μειονοτικές ζώνες» που υφίστανται από την εποχή τους καθεστώτος Χότζα.  Οι ζώνες έχουν σχεδιαστεί είτε εκδικητικά είτε αυθαίρετα για να αποκλείουν  σημαντικούς ελληνικούς οικισμούς, όπως αυτοί στην περιοχή της Χιμάρας. Τα θρησκευτικά δικαιώματα της μειονότητας, η οποία στην πλειοψηφία της είναι χριστιανή ορθόδοξη, έχουν επίσης δοκιμαστεί σημαντικά, ειδικά κατά την διάρκεια της κομμουνιστικής περιόδου, και είχαν σαν αποτέλεσμα την φυλάκιση, την εξορία σε στρατόπεδα συγκέντρωσης εξαναγκαστικής εργασίας και στον θάνατο χιλιάδων θυμάτων. Ο Κωνσταντίνος Κατσίφας, ο οποίος ήταν μέλος μιας κοινότητας που είχε χαραχτεί στη μνήμη της ο αγώνας για την ελεύθερη έκφραση της ταυτότητά της, πολλές φορές σε ένα εχθρικό περιβάλλον, δεν μπορούσε παρά να νιώσει απογοήτευση και προδοσία από το πολιτικό και νομικό σύστημα της Αλβανίας, που δεν σέβονταν τις υποχρεώσεις του προς αυτόν.

Ο Κατσίφας είχε εμπλακεί στην διατήρηση της ελληνικής παράδοσης και πολιτισμού, δαπανώντας τις περιορισμένες οικονομικές του δυνατότητες για να υποστηρίξει έναν τοπικό Έλληνα δάσκαλο. Κάθε χρόνο με τα γλίσχρα του μέσα θα αναλάμβανε επίσης την διακόσμηση του χωριού και του στρατιωτικού νεκροταφείου με ελληνικές σημαίες, μερικές εκ των οποίων τις έραβε με προσωπική εργασία, για να τιμήσει την μέρα του «ΟΧΙ». Αυτοί οι σημαιοστολισμοί είναι συνήθεις για όλους τους ανθρώπους με ελληνική καταγωγή σε όλο τον πλανήτη, εις μνήμην των αγώνων των προγόνων τους. Συμπεριφερόμενος έτσι, εξέπεμπε το μήνυμα της αγάπης για την ελευθερία και μιας ζωής με αξιοπρέπεια, ασκώντας τα ανθρώπινα και συνταγματικά του δικαιώματα σαν μέλος της διεθνώς αναγνωρισμένης Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας στην Αλβανία.

Μέχρι σήμερα και σε ένα μεγάλο ποσοστό, τα γεγονότα παραμένουν ασαφή όσον αφορά το πώς και γιατί ο Κατσίφας πυροβολήθηκε θανάσιμα από τις αλβανικές αστυνομικές δυνάμεις. Σοβαρές κατηγορίες από αυτόπτες μάρτυρες, μέλη της οικογένειας, συγγενείς και φίλους τού θανόντος οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η αστυνομία προκάλεσε την αντίδρασή του και μετά τον δολοφόνησε, ενώ η περίπτωση θα μπορούσε να τύχει άλλης διαχείρισης (στοιχεία παρατήματος αρ. 3-19). Δυστυχώς η πληροφόρηση είναι περιορισμένη, και για την ώρα οι αλβανικές αρχές περιορίζουν την πρόσβαση σε κάθε στοιχείο των πραγματικών γεγονότων, ενώ επιδεικνύουν μια προκλητική έλλειψη σεβασμού προς τον τεθνεώτα και έλλειψη συνεργασίας με την οικογένεια του θύματος. Σε μια πρωτοφανή εκδήλωση απανθρωπιάς και  έλλειψης σεβασμού, η σωρός του Κατσίφα επιστράφηκε στην οικογένειά του 10 μέρες μετά τον φόνο. Στο μεσοδιάστημα, στην οικογένειά του δεν επετράπει να έχει πρόσβαση στη σωρό του και να την εξετάσει (στοιχεία παραρτήματος 10-19).

Σας παρακαλούμε να ερευνήσετε, μέσα στα πλαίσια των καταστατικών σας αρχών και τις δυνατότητες  που θα παρέχει η επίσημη δικαιοδοσία σας στο να καθιστάτε υπόλογα τα κράτη-μέλη στο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τις συνθήκες και τα πραγματικά γεγονότα που οδήγησαν στη δολοφονία του Κατσίφα. Συγκεκριμένα, επιθυμούμε απαντήσεις στις ακόλουθες ερωτήσεις:

  1. Χρησιμοποίησαν οι αλβανικές δυνάμεις υπερβολική και αναιτιολόγητη βία σκοτώνοντας τον Κατσίφα; Θα μπoρούσε αυτός ο φόνος να είχε αποφευχθεί;
  2. Μεταχειρίστηκαν δίκαια οι αλβανικές αρχές τον Κατσίφα πριν και μετά τον θάνατό του;
  3. Γιατί χρειάστηκαν δέκα ημέρες για να δοθεί η σωρός του Κατσίφα στην οικογένειά του για την πρέπουσα ταφή;
  4. Είχαν οι αλβανικές αρχές σε κάποια φάση έρευνας καταστρέψει στοιχεία, με στόχο να καλύψουν απρεπή συμπεριφορά και μη-πρότυπες τακτικές και μεθόδους;
  5. Είχαν οι αλβανικές αρχές τρομοκρατήσει, ενοχλήσει, απειλήσει ή προκαλέσει το θύμα πρίν από την θανάτωσή του;
  6. Κατά την διάρκεια της διεξαγωγής έρευνας, οι αλβανικές αρχές επέδειξαν σε οποιαδήποτε φάση προκατάληψη, ρατσισμό και /ή μίσος απέναντι στον θανόντα;
  7. Τα ανθρώπινα δικαιώματα τού θανόντα παραβιάστηκαν από τις αλβανικές κρατικές αρχές;
  8. Τι μπορεί η διεθνής και η ευρωπαϊκή κοινότητα να κάνει για να εξασφαλίσει ότι τα δικαιώματα της Ε.Ε.Μ. στην Αλβανία δεν εμποδίζονται, ότι η κατάσταση παρακαλουθείται συνεχώς και αντικειμενικά, και ότι οι μη μέχρι τώρα εκπληρωθείσες δεσμεύσεις εφαρμόζονται δεόντως (Παράρτημα/στοιχείο No 21, σελίς 25);

‘Όσον αφορά τον θάνατο του Κωνσταντίνου Κατσίφα, οι πρακτικές του Αλβανικού κράτους δεν λειτουργούν προς την κατεύθυνση τού να φέρουν την αλήθεια στο φως. Το αντίθετο, όπως αποδεικνύεται από τα στοιχεία του παραρτήματος που υποστηρίζουν αυτό το έγγραφο, οι αλβανικές αρχές έχουν συστηματικά κακομεταχειρισθεί τον αποθανόντα, την οικογένειά του και την κοινότητά του με πλημμελείς και άδικες πράξεις, και είναι ως εκ τούτου αναξιόπιστες στην αναζήτηση απαντήσεων στις παραπάνω ερωτήσεις. Εμείς ειλικρινά αμφισβητούμε την ικανότητα της αστυνομίας και του μηχανισμού απονομής δικαιοσύνης της Αλβανίας να δημοσιοποιήσει στοιχεία για την έρευνα με δίκαιο τρόπο προς το θύμα. Επιπλέον αμφισβητούμε τον διαχωρισμό των εξουσιών στην κυβέρνηση της Αλβανίας και φοβούμαστε ότι η απονομή δικαιοσύνης εμποδίζεται, μια και ο ίδιος ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα, αναφέρθηκε στο θύμα, αποκαλούντας τον «τρελό» και «εξτρεμιστή»  λίγες μόνο ώρες μετά τα γεγονότα της θανάτωσής του (στοιχείο παραρτήματος αρ. 20), ενώ ακόμη η έρευνα ήταν υποθετικά σε εξέλιξη. Αυτό το γεγονός, συνδυαζόμενο με τα συμπεράσματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (στοιχείο παραρτήματος αρ. 21) συνολικά για την έκθεση  προόδου της Αλβανίας αναφορικά με τον εκδημοκρατισμό της το έτος 2018, το κράτος του νόμου και τα δημοκρατικά δικαιώματα, δεν δημιουργούν εμπιστοσύνη.

Συμπερασματικά, ζητούμε την παρέμβασή σας για να εξασφαλίσετε ότι η δικαιοσύνη υπηρετείται. Ειδικά, αιτούμαστε τα παρακάτω:

  1. Η οικογένεια του θανόντος να μην ενοχλείται πλέον από τις τοπικές κρατικές δομές και τα δικαιώματά της να γίνονται σεβαστά.
  2. Η αλβανική κυβέρνηση να κάνει δημόσια προσβάσιμο όλο το υλικό παρακολούθησης που είναι υπό την κατοχή της σχετικά με τα γεγονότα, πριν, κατά την διάρκεια και μετά τον φόνο, και η διεθνής κοινότητα να ελέγξει το ακατέργαστο αρχείο ήχου και εικονοληψίας.
  3. Πρέπει να διεξαχθεί μια πλήρης έρευνα των γεγονότων που οδήγησαν στο φόνο. Γι’αυτό μια επιτροπή από διεθνείς εμπειρογνώμονες με την συμμετοχή Ελλήνων αξιωματούχων πρέπει να διοριστεί για να εποπτεύσει, διενεργήσει και καθοδηγήσει την έρευνα.
  4. Σε περίπτωση που το αποτέλεσμα της έρευνας είναι ενοχοποιητικό για μέλη των αλβανικών αστυνομικών δυνάμεων, η άλλους κρατικούς αξιωματούχους, μια σωστή ακρόαση και μια δυνητική δίκη πρέπει να διενεργηθεί, όπου αυτοί που είναι υπεύθυνοι θα τύχουν απαγγελίας κατηγοριών, όπως ορίζεται από τον τοπικό και διεθνή νόμο.
  5. Σε περίπτωση κατά την οποία, μέλη του Αλβανικού κράτους αποδειχθεί μέσω της έρευνας και της δίκης ότι έχουν εμπλακεί κατά παράβαση του νόμου στην δολοφονία ενός αθώου ανθρώπου, πρέπει να δοθούν η αρμόζουσα απολογία και αποζημιώσεις στην οικογένεια του θανόντος και τους συμπατριώτες του από τους κρατικούς αξιωματούχους.

Αυτή η περίπτωση αντιπροσωπεύει την πιο πρόσφατη από μια μακρά σειρά κακομεταχειρίσεων ενάντια στα μέλη της Ε.Ε.Μ. που έχουν απειληθεί, ενοχληθεί και έχουν τύχει διακρίσεων εξαιτίας της καταγωγής τους, και από το αλβανικό κράτος και από Αλβανούς πολίτες. Ο κατάλογος των αναφερομένων παραβιάσεων που το αλβανικό κράτος είτε απέτυχε να αποτρέψει, ανέχθηκε ή ενεργά διαιώνησε είναι μακρύς. Σημαντικές ανάμεσα σε αυτές είναι οι πρόσφατες υποχρεωτικές απαλλοτριώσεις στις περιοχές της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας, που άμεσα στόχευαν τις περιουσίες της. Ο Κατσίφας δεν ήταν το πρώτο άτομο ελληνικής καταγωγής που έχασε τη ζωή του στην Αλβανία εξαιτίας της διατήρησης των δικαιωμάτων τής μειονότητας. Το 2010 στην περιοχή της Χιμάρας, ο Αριστοτέλης Γκούμας χτυπήθηκε από τρεις Αλβανούς και σκοτώθηκε ενώ οδηγούσε την μοτοσυκλέτα του,εξαιτίας μιας πρότερης αντιπαράθεσης στο κατάστημά του, κατά την οποίαν δεν ήθελε να σταματήσει – όπως οι Αλβανοί απαιτούσαν– να μιλά της εθνική του γλώσσα, δηλαδή Ελληνικά.

Παραμένουμε στην διάθεσή σας για να παράσχουμε επιπλέον βοήθεια σε αυτό το έργο υψίστης σημασίας για την εδραίωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και την ειρήνη και σταθερότητα σε μια ευαίσθητη περιοχή με λεπτές ισορροπίες και με ζωτικά συμφέροντα για την ασφάλεια της Ευρώπης.  Μόνο παραδίδοντας στη δικαιοσύνη αυτούς που είναι υπεύθυνοι για τη δολοφονία του Κωνσταντίνου Κατσίφα, ανεξάρτητα πόσο ψηλά είναι στην ιεραρχία, η Αλβανία θα αποδείξει ότι είναι ένα κράτος όπου η δικαιοσύνη είναι σεβαστή.  Μόνον έτσι θα υπάρξει αίσθημα ενότητας και φιλίας στη ευρύτερη περιοχή, και θα αποκατασταθεί το αίσθημα της ασφάλειας στην Ε.Ε.Μ..  Τέλος, η στρατηγική εταιρική σχέση ανάμεσα στην Ελλάδα και στην Αλβανία, που έχει επανειλημμένα ενισχυθεί μέσω σειράς ευεργετικών μέτρων εκ των οποίων ενδεικτικά είναι η πολυμέτωπη υποστήριξη για είσοδο στο ΝΑΤΟ το 2009 και για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση πολύ πρόσφατα από την Ελληνική Πολιτεία, θα μπορέσει να προοδεύσει. Ελπίζουμε ότι οι δράσεις σας και οι αποφάσεις σας θα υπηρετήσουν αυτόν τον σκοπό.

Με εκτίμηση,

Το Διοικητικό Συμβούλιο του International Hellenic Association

——-

* Η Φεντερίκα Μογκερίνι (ιταλικά: Federica Mogherini) είναι Ιταλίδα πολιτικός, η οποία επί του παρόντος κατέχει το αξίωμα της Ύπατης Εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας. Είναι, επίσης, από τον Νοέμβριο του 2014, και Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

** Organization for Security and Co-operation in Europe (OSCE) – Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ)

Advertisements

Το σχόλιό σας

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.