Προσωπικές Επιλογές και Εθνικό Πεπρωμένο

‘’Είμαστε οι επιλογές μας όπως ισχυρίζονται σήμερα οι σύμβουλοι προσωπικής ανάπτυξης ή το πεπρωμένο φυγείν αδύνατον όπως έλεγαν οι Αρχαίοι Ημών Πρόγονοι;’’

Ένα ερώτημα που μπορεί να γεννήσει έναν νέο εκτενή διάλογο και που έχει απασχολήσει μεγάλους στοχαστές και φιλοσόφους του παρελθόντος, από τον Πλάτων και τον Αριστοτέλη μέχρι τον Ηράκλειτο και τους Στωικούς φιλοσόφους και από τον Γερμανό πεσιμιστή φιλόσοφο, Άρθουρ Σοπενχάουερ (1) μέχρι τον φιλόσοφο της θελήσεως, Φρειδερίκο Νίτσε. Η αλήθεια είναι πως είμαστε ένα σύνολο επιλογών οι οποίες καθορίζονται από ποικίλους εξωγενείς παράγοντες και πολύπλοκους εσωτερικούς λόγους και οι οποίοι προσδιορίζουν το πεπρωμένο μας.
Είναι σαν να χρησιμοποιούμε ένα μαθηματικό κανόνα για να βρούμε την λύση μιας μαθηματικής άσκησης. Η χρήση του ορθού κανόνα θα μας οδηγήσει στο ευκταίο αποτέλεσμα ενώ η χρήση ενός λανθασμένου κανόνα θα μας οδηγήσει στην μακροσκελή επεξεργασία της ασκήσεως και τέλος στο αναπόφευκτο αδιέξοδο της.
Επομένως, χρειαζόμαστε έναν σωστό ηθικό κανόνα ή μια δίκαιη αρχή για να πορευθούμε στην επίγεια ζωή. Είναι όμως τόσο απλό;;

Η φυσιολογία του ανθρώπου

Η φύσις του ανθρώπου αποτελεί έναν πολύπλοκο, δυσθεώρητο και μυστηριώδης μηχανισμό της δημιουργίας του κόσμου. Ο άνθρωπος ως πνευματικό και νοητικό ον έχει την δύναμη και την ικανότητα να παίρνει αποφάσεις και να κάνει επιλογές με βάση την ορθή του κρίση και την πρακτική του σκέψη. Είναι όμως και συναισθηματικό ον με πληθώρα ψυχικών αναγκών, διακυμάνσεων και επιθυμιών οι οποίες δεν του επιτρέπουν να λειτουργεί πάντοτε συνειδητά αλλά πολλές φορές ασυνείδητα με αποτέλεσμα να θολώνει την κρίση του. Ο μεγάλος Ελβετός ψυχολόγος της ‘’αναλυτικής ψυχολογίας’’, Καρλ Γιούνγκ έλεγε: ‘’Μέχρι να κάνεις το ασυνείδητο συνειδητό, θα κατευθύνει την ζωή σου και θα το ονομάζεις μοίρα’’. (2)

Ο μεταπτωτικός άνθρωπος καταλαμβάνεται από πάθη, επιθυμίες, συναισθήματα, ανάγκες, εμμονές και προσωπικά συμφέροντα τα οποία ξεπροβάλλουν σαν εσωτερικά κινήματα εντός του (3) με αποτέλεσμα να τον εμποδίζουν να λάβει την σωστή απόφαση για την λύση ενός προβλήματος ή να κάνει την σωστή επιλογή για την ζωή και το μέλλον του. Ως άνθρωπος του παρόντος, που ζει στο τώρα και πολιορκούμενος μέσα του από τα πάθη του και τις φαντασιώσεις του, κάτω από διαφορετικές κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές συνθήκες στο φυσικό του περιβάλλον καλείται να επιλέξει αυτό που τον ευχαριστεί και τον ικανοποιεί την δεδομένη στιγμή αδυνατώντας να κοιτάξει στο βάθος του χρόνου, ακόμη κι αν πρόκειται για το καλό του.

Προσωπικές Πεποιθήσεις και Κοινωνικές Επιλογές

Όλοι μας έχουμε κάποιες προσωπικές πεποιθήσεις οι οποίες έχουν καθοριστεί από το οικογενειακό μας περιβάλλον, τον κοινωνικό περίγυρο, την παιδεία, τα βιώματα μας και τις γνώσεις μας. Πολλές δε εξ’ αυτών τις κουβαλάμε μέσα μας σαν ένα γενετικό φορτίο με συλλογικές μνήμες, συναισθήματα και ιδέες. Απόψεις που συγκλίνουν και από την πλευρά της επιστήμης της ψυχολογίας του συλλογικού ασυνείδητου με κύριο εκπρόσωπο τον Καρλ Γιούνγκ και τους μαθητές του αλλά και από την πλευρά της επιστήμης της θεολογίας περί του κοινού παρελθόντος της ανθρωπότητας και της κοινής της μοίρας με εκφραστές τους Πατέρες της εκκλησίας και τους Αγιορείτες. Οι πεποιθήσεις επομένως που φέρει κάθε ανθρώπινος νους γύρω από ζωτικά θέματα όπως τον έρωτα, τον Θεό, την κοινωνία, την πατρίδα, την ελευθερία, την αγάπη, την ζωή, κλπ. θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό και την στάση του μέσα στην κοινωνία και τον βίο που θα επιλέξει να ακολουθήσει. Οι πεποιθήσεις είναι αυτές οι οποίες στο πέρασμα του χρόνου χρωματίζουν την ζωή μας και κατευθύνουν την πορεία μας. ‘’Η μοίρα και ο χαρακτήρας είναι διαφορετικές ονομασίες του ίδιου πράγματος’’ έγραφε ο Γερμανός ρομαντικός ποιητής, Νόβαλις.

Αν παραδείγματος χάριν κάποιος είναι επιθετικός και οξύθυμος χαρακτήρας είναι πιο εύκολο γι’ αυτόν ασπαστεί μια επιθετική ιδεολογία για να ταυτιστεί μαζί της. Αν μία γυναίκα είναι δυναμική και συνειδητοποιημένη είναι πιο προσφιλές γι’ αυτήν να κάνει μια επιλογή πάνω σε ένα κοινωνικό θέμα με γνώμονα την συνείδηση της και τον δυναμισμό που αυτός εκφράζει. Αν ένας πολίτης είναι φιλελεύθερος (4) στις προσωπικές του πεποιθήσεις, τότε θα είναι φιλελεύθερος σε κάθε εκδήλωση της ζωής του, στον έρωτα, στους φίλους του, στις ιδέες, στην αγορά, στην κοινωνία κλπ. Αν ένας άνδρας είναι εθνικιστής (5) στον τρόπο σκέψης και λόγων του, οφείλει να είναι εθνικιστής και στον βίο του. Να αντιμετωπίζει όλα τα ζητήματα γύρω του αλλά και μέσα του ελληνοκεντρικά, τον έρωτα, την αγάπη, την τιμή, την ζωή, τον θάνατο, τον αγώνα, το καθήκον, κλπ. Να πράξει αυτό που έπραξε ο Ίων Δραγούμης στον σύντομο βίο του, ‘’Θέλω να είμαι ωραίο δείγμα ανθρώπου! Να σκοπός μιας ζωής!’’

Οι πεποιθήσεις μας αποτελούν το αξιακό σύστημα του εγκεφάλου μας, το οποίο λαμβάνοντας καθημερινά προσκλήσεις και προκλήσεις από το κοινωνικό περιβάλλον και έχοντας μια ευρεία σειρά επιλογών ως προς την αποδοχή, την στάση και την απάντηση προς αυτές, στο τέλος θα είναι αυτές που θα καθορίσουν αν το πεπρωμένο μας θα είναι λαμπερό σαν άστρο στον ουρανό ή σκοτεινό σαν την άβυσσο της ανθρώπινης ψυχής.

Το Πεπρωμένο του Έθνους φυγείν αδύνατον

Το πεπρωμένο ετυμολογείται από το ρήμα ‘’πέπρωται’’ που σημαίνει αυτό που πορεύεται σύμφωνα με την μοίρα του. Ενώ η μοίρα προέρχεται από το ρήμα μείρομαι  που σημαίνει ‘’λαμβάνω μέρος’’ (μερίδιο), μετέχω στη κλήρωση. Κατά κάποιο μεταφυσικό τρόπο η μοίρα προηγείται του πεπρωμένου, μιας και η μοίρα είναι αυτή η ανωτέρα δύναμις η οποία καθορίζει τον βίο ενός ανθρώπου, σύμφωνα και με την αρχαία ελληνική μυθολογία και τις τρεις Μοίρες (Κλωθώ, Λάχεσις και Άτροπος) και το πεπρωμένο είναι η δύναμις αυτή που επιτηρεί την πορεία του ανθρώπου σύμφωνα με τα όσα έχουν προδιαγραφεί. Η μοίρα του λαού μας στην προκειμένη περίπτωση, ή για να χρησιμοποιήσω καλύτερα τον όρο του αείμνηστου ιστορικού μας Σαράντου Καργάκο (6), η υγρή μοίρα της πατρίδος μας έχει προκαθοριστεί από την γεωγραφική της θέση και την γεωπολιτική της αξία καθότι βρίσκεται ανάμεσα στις Συμπληγάδες Πέτρες, αυτή της Υλιστικής Δύσεως και αυτή της Βαρβαρικής Ανατολής, μη παρέχοντας την επιλογή στον λαό της και στην ίδια να είναι ένα κράτος ήσυχο και ειρηνικό σαν την Ελβετία ή το Βέλγιο. Η μοίρα έχει ορίσει την Ελλάδα και τον Ελληνισμό να βρίσκονται σε μόνιμη θέση μάχης, εγρήγορσης και υπεράσπισης του πολιτισμού της και του μέλλοντος μιας ολόκληρης ηπείρου αν θέλει να επιβιώσει και να ευημερήσει.

Οι επιλογές όμως των ανθρώπων της πατρίδος είναι αυτές που θα δώσουν τροπή προς μια κατεύθυνση και θα τον οδηγήσουν στο πεπρωμένο του. ‘’Η ορθολογική στάση μας θέλει να μας κάνει να πιστεύουμε ότι μπορούμε να κάνουμε θαύματα με τις οργανώσεις, με την επιβολή νέων νόμων ή με παρόμοιες καλοπροαίρετες επινοήσεις. Στην ουσία, το πνεύμα του έθνους μπορεί να αναθεωρηθεί μόνο με μια αλλαγή στη στάση του ατόμου’’ σημειώνει ο Καρλ Γιούνγκ στο εμβληματικό έργο του. (7)

Δυστυχώς, έχει παρατηρηθεί πως όταν ο άνθρωπος έχει τις επιλογές, κάνει πάντοτε την λάθος επιλογή. Είναι παραδείγματος χάριν σαν τον καταναλωτή όπου εισέρχεται στο σούπερ – μάρκετ για να αγοράσει μια σοκολάτα για το παιδί του. Έχοντας αναρίθμητες επιλογές, δύναται να επιλέξει μεταξύ αυτής με την μεγαλύτερη ποσότητα (ποσοτική αντίληψη), αυτής με το καλύτερο περιτύλιγμα (αντίληψη εντυπώσεων), αυτής με την καλύτερη τιμή (αντίληψη αριθμητικής αξίας) ή αυτής με την μεγαλύτερη επωνυμία (αντίληψη υστεροφημίας) αγνοώντας αυτήν με τις περισσότερες θρεπτικές ουσίες και την καταλληλότητα της για τις ανάγκες του παιδιού του. (ποιοτική αντίληψη) Όταν ο άνθρωπος έχει τις επιλογές, επιλέγει πάντοτε με λάθος τρόπο σκέψης μιας και επηρεάζεται από άλλους συναισθηματικούς και κοινωνικούς παράγοντες. Αντιθέτως, όταν πολλές φορές δεν του δίνεται η δυνατότητα των πολλαπλών επιλογών, έχει παρατηρηθεί σε ατομικό αλλά και συλλογικό επίπεδο ότι αποδεικνύεται και η μόνη συμφέρουσα και σωτήρια επιλογή.

Προσωπικά, δεν πιστεύω ότι το μέλλον του έθνους μας είναι καταδικασμένο, ούτε όμως και προσχεδιασμένο να λάμψει. Θεωρώ, όπως γράφει και ο Αριστοτέλης (8) από το παρελθόν πως ο πολίτης πρέπει να προβαίνει σε καθημερινές πράξεις ανδρείας ώστε να είναι ανδρείος την ύστατη στιγμή. Καλούμαστε να επιλέξουμε σε μια κομβική περίοδο της ιστορικής μας πορείας ως έθνος, σε δημοτικό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο τους κύριους αντιπροσώπους μας, οι Έλληνες και οι Ελληνίδες θα πρέπει να επιλέξουν με βασικό ιδεολογικό άξονα την κοινωνική αξιοπρέπεια, τον αγνό πατριωτισμό και το αίσθημα ελευθερίας που μας διακατέχει γενετικώς σαν λαός, να αναπτύξουμε ένα είδος ‘’αντιστασιακού ήθους’’ που λέει κι ο σύγχρονος συγγραφέας Γεώργιος Καραμπελιάς συμπληρώνοντας τον Μέγα Ηράκλειτο όπου κραύγαζε μέσα από το σκοτάδι: ‘’Το ήθος του ανθρώπου καθορίζει την μοίρα του’’ ώστε να διαλύσουμε πλέον τις πολυκομματικές ψευδαισθήσεις και να αποτινάξουμε τα μνημονιακά δεσμά.

Η Επιλογή είναι δική σου!!!




Σημειώσεις:

1. Κριτική στην ελεύθερη βούληση –  Άρθουρ Σόπενχαουερ
2. Η ψυχολογία του ασυνείδητου – Καρλ Γιούνγκ
3. Συμβουλευτικό Εγχειρίδιο ή Περί φυλακής των 5 αισθήσεων – Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης
4. Ο φιλελευθερισμός εδώ λογίζεται με την ευρύτερη έννοια της λέξεως καθότι πλέον έχει διασπαστεί σε δεκάδες διακλαδώσεις.
5. Ο εθνικισμός δεν αποτελεί μία οριοθετημένη ιδεολογία καθότι υπόκειται σε διαφοροποιήσεις αναλόγως την χώρα, το έθνος, την ιστορική συγκυρία και τις πολιτιστικές του καταβολές. Για περισσότερα βλέπε ‘’Ποιος Εθνικισμός; Ανάλυση του υγιούς και παθολογικού εθνικισμού’’ του διδάκτωρ Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών, Ιωάννη Χολέβα.
6. ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ: Η υγρή μοίρα της Ελλάδος και της Κύπρου
7. Το Αρχέτυπο του ολοκληρωτισμού – Καρλ Γιουνγκ
8. ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ – Αριστοτέλης

Advertisements

Το σχόλιό σας

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.