Αναζητώντας την χαμένη κληρονομιά της κοινοτικής αυτοδιοίκησης

Μπορεί το έκτρωμα της λίμνης των Πρεσπών να πέρασε από το σημερινό οιωνοί κοινοβούλιο, με τους βο(υ)λευτές-τουρίστες – που πάσχουν εναγωνίως να βρουν τα σελλάρια σωτηρίας που θα φιλοξενήσουν τους πολύκροτους αφεδρώνες τους, να πρόδωσαν στο μέγιστο βαθμό την βούληση του ελληνικού λαού –  όμως τα λασπόνερα που άφησαν θα μας απασχολούν για πολύ χρόνο ακόμη. Αφ’ ενός, θα παρακολουθούμε την απεγνωσμένη προσπάθεια της κυβέρνησης να μετατοπίσει την πολιτική συζήτηση, ώστε να ξεχασθεί η εθνική ταπείνωση, καθώς και κατά πόσο η συλλογική μνήμη μπορεί να αντισταθεί στο εγχείρημα αυτό. Αφ’ ετέρου, θα παρατηρούμε τις πολιτικές ζυμώσεις που ήδη τροφοδοτούνται από το άδοξο αυτό επισφράγισμα της μεταπολίτευσης και την επίσημη είσοδο της χώρας στην περίοδο της μεταδημοκρατίας.

Άραγε, τα κόμματα και κινήματα που θα προκύψουν από την τεράστια αυτή κινητοποίηση του λαού θα έχουν συγκροτημένες αρχές και θέσεις που θα αποσκοπούν στην γνήσια έκφραση των πολιτών ή απλά θα αποτελούν φτηνή προσπάθεια κάποιων υποψηφίων πολιτικών «αφεδρώνων» να εξασφαλίσουν μιαν έδρα για να στρογγυλοκαθίσουν; Θα δοθεί η αναγκαία μάχη και στην τοπική αυτοδιοίκηση, όπου υπάρχουν οι προϋποθέσεις να βιωθεί πολύ πιο άμεσα και γνήσια η δημοκρατία, με την επιστροφή στο παραδοσιακό κοινοτικό μοντέλο διοίκησης, στο οποίο βασίστηκε επιτυχώς ο Ελληνισμός ανά τους αιώνες, ακόμη και στις πιο σκοτεινές περιόδους; Θα μπορέσουν οι δήμαρχοι να αποτελέσουν ανάχωμα στην κυβερνητική αυθαιρεσία και να ελέγχουν κυβερνήσεις και βουλευτές; Ήδη ο υποψήφιος δήμαρχος Θεσσαλονίκης κ. Ιωάννης Νασιούλας έχει δώσει θετικά δείγματα για την δυνατότητα επανάκτησης του πολιτικού ελέγχου από τους πολίτες. Θα τον ακολουθήσουν και άλλοι υποψήφιοι στους υπόλοιπους δήμους;

grecobooks-6

Θεσμικό πρόβλημα οργάνωσης στην Διασπορά

Στην Διασπορά, οι ανάγκες αναδιοργάνωσης είναι εξίσου ή μάλλον ακόμη πιο επιτακτικές. Οι Παμμακεδονικές οργανώσεις έδωσαν έναν όμορφο αγώνα και συνέβαλαν ουσιαστικά στην αντίσταση κατά της πομφόλυγας των Πρεσπών. Σε πολλές περιπτώσεις, όμως, ο αγώνας αυτός ήταν μοναχικός. Οι υπόλοιπες οργανώσεις και οι όποιοι οργανωμένοι θεσμοί δεν στάθηκαν πάντοτε στο ύψος των περιστάσεων. Σε πολλές περιπτώσεις, η αντίδρασή τους ήταν σχεδόν μουδιασμένη.

Ίσως κάποιοι με πολιτικές φιλοδοξίες και εξαρτήσεις στο εξωτερικό να μην ήθελαν να δυσαρεστήσουν τα ξένα αφεντικά. Το ίδιο ισχύει για τους ομογενείς πολιτικούς του εξωτερικού. Η Εκκλησία, πάλι, εξαρτάται από τις διαθέσεις του εκάστοτε ιεράρχη. Εδώ, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών αγνόησε «χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ» τους εκατοντάδες χιλιάδες που συγκεντρώθηκαν στο κατώφλι της έδρας του, σφραγίζοντας κι εκείνος μια για πάντα την υστεροφημία του. Γι’ αυτό, άλλωστε, ακόμη και με την πάροδο μιας και πλέον δεκαετίας, ο μακαριστός Χριστόδουλος, από το επέκεινα που βρίσκεται,  παραμένει πιο επίκαιρος και αγαπητός από τον διάδοχό του. Στο εξωτερικό, τα πράγματα είναι εξίσου δύσκολα. Οι αρχιεπίσκοποι των μεγαλύτερων επαρχιών του Οικουμενικού Πατριαρχείου είναι υπέργηροι και είτε ασθενούν βαριά, είτε βρίσκονται υπ’ ατμόν. Αλλά και η αντικατάστασή τους δεν αποτελεί πανάκεια, διότι τα προβλήματα είναι πολυσύνθετα και χρήζουν ομαδικής αντιμετώπισης.

Ανάγκη η επανίδρυση ελληνικών κοινοτήτων

Η ανάγκη σύστασης ελληνικών κοινοτήτων σε όλα τα μήκη και πλάτη του Απόδημου Ελληνισμού κρίνεται πλέον αναγκαία. Μέχρι σήμερα, η κατάσταση παραμένει φύρδην μίγδην. Υπάρχουν καλά στημένες (πλην αριθμητικά αποψιλωμένες) ελληνικές κοινότητες, όπως αυτές της Αλεξανδρείας και το απόλυτο χάος της πολυάριθμης και ευημερούσας, πλην εντελώς αποδιοργανωμένης ομογένειας της Αμερικής. Ο κατακερματισμός της ομογένειας σε «κλίκες» που αντανακλούν την τοπική καταγωγή, κομματική προτίμηση, αγαπημένη ομάδα ή διάθεση ανάμειξης στα διοικητικά της τοπικής ενορίας εκάστου αποτελεί την αχίλλειο πτέρνα της Ελληνικής Διασποράς. Αυτές οι συλλογικότητες συνιστούν μέρος μόνον της κοινοτικής ζωής του Ελληνισμού και δεν μπορούν σε καμμία περίπτωση να υποκαταστήσουν μια πλήρως οργανωμένη κοινότητα.

Άλλωστε, η παρωδία με την μη απόδοση των συνταγματικώς προβλεπομένων εκλογικών δικαιωμάτων στους Έλληνες του εξωτερικού βρίσκει πάτημα κυρίως εδώ. Στο γεγονός ότι ο κατακερματισμός και η πολυφωνία καθιστούν τους Έλληνες του εξωτερικού εύκολα αντιμετωπίσιμους από τους πολιτικάντηδες των Αθηνών. Κι αυτό πλέον αποτελεί την μέγιστη προσβολή και την εσχάτη κατάντια, διότι απλούστατα η χαμηλή στάθμη ποιότητας και καλλιέργειας των εγχωρίων δυναστών δεν το δικαιολογούν.

Ηχούν πιο δυνατά από ποτέ τα λόγια του Στρατηγού Μακρυγιάννης. «Γράφουν σοφοί άντρες πολλοί, γράφουν τυπογράφοι ντόπιοι, και ξένοι διαβασμένοι για την Ελλάδα. Ένα πράμα μόνο με παρακίνησε κι εμένα να γράψω: ότι τούτη την πατρίδα την έχομεν όλοι μαζί, και σοφοί κι αμαθείς, και πλούσιοι και φτωχοί, και πολιτικοί και στρατιωτικοί, και οι πλέον μικρότεροι άνθρωποι. Όσοι αγωνιστήκαμεν, αναλόγως ο καθείς, έχομεν να ζήσομεν εδώ. Το λοιπόν δουλέψαμεν όλοι μαζί να τη φυλάμε κι όλοι μαζί, και να μη λέγει ούτε ο δυνατός “εγώ”, ούτε ο αδύνατος. Ξέρετε πότε να λέγει ο καθείς «εγώ»; όταν αγωνιστεί μόνος του και φκιάσει ή χαλάσει, να λέγει “εγώ”· όταν όμως αγωνίζονται πολλοί και φκιάνουν, τότε να λένε “εμείς”. Είμαστε στο “εμείς” κι όχι στο “εγώ”. Και στο εξής να μάθομε γνώση, αν θέλομε να φκιάσομε χωριό να ζήσομε όλοι μαζί».

Το σχόλιό σας

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.