Τι δεν γράφτηκε για την διαδοχή στην Αρχιεπισκοπή Αμερικής

Οι αποφάσεις της μηνιαίας συνεδρίασης της Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου προ ολίγων ημερών διέψευσαν εν μέρει τις φήμες που κυκλοφορούσαν σε πολλά ελλαδικά και ομογενειακά ΜΜΕ. Συγκεκριμένα, πάγωσαν προσωρινά την έντονη φημολογία που αναπτυσσόταν τον περασμένο μήνα για την άμεση αντικατάσταση του 90χρονου Αρχιεπισκόπου Αμερικής κ. Δημητρίου και την εκλογή του διαδόχου του.

Σύμφωνα με τα περισσότερα ΜΜΕ, τα κύρια αίτια της φημολογούμενης δυσαρέσκειας του Πατριαρχείου με τον Αρχιεπίσκοπο αφορούν στην ελλιπή διαχείριση των οικονομική της Αρχιεπισκοπής, που προκάλεσε εκτεταμένη οικονομική ζημία, συσσωρευμένο χρέος, και την ντροπιαστική αναστολή του έργου ανοικοδόμησης του Ι.Ν. Αγίου Νικολάου στο Παγκόσμιο Εμπορικό Κέντρο του Μανχάταν, που είχε καταστραφεί στις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.

Σύμφωνα με δημοσίευση της ομογενειακής εφημερίδας «Εθνικός Κήρυξ», η παραίτηση του Αρχιεπισκόπου πήρε παράταση για μετά το Πάσχα, μετά από παράκληση του δευτέρου, ώστε να μην φανεί ότι φεύγει υπό δυσμενείς συνθήκες. Βέβαια, αν ισχύει κάτι τέτοιο, το πλέον λογικό θα ήταν να φύγει στο τέλος του καλοκαιριού, όταν θα έχει συμπληρώσει 20 χρόνια στο πηδάλιο της Αρχιεπισκοπής Αμερικής. Από την άλλη, η νέα αυτή τροπή παρατείνει και το κλίμα αβεβαιότητας και εσωστρέφειας στην Αρχιεπισκοπή. Υπό αυτή την έννοια, ο τρόπος διαχείρισης της παρούσας κρίσης συνιστά επικοινωνιακό λάθος. Εάν δεν είχε ληφθεί η οριστική απόφαση να αντικατασταθεί ο κ. Δημήτριος προ ενός και πλέον έτους, όταν διέρρευσε στον τύπο αυτό το σενάριο, έπρεπε να είχαν ληφθεί αποτελεσματικότερα μέτρα ώστε να αποφευχθεί αυτό το παράξενο κλίμα που επικρατεί σήμερα.

Κάθα αλλαγή αυτοακυρώνεται αν δεν συνοδεύεται από νέα νοοτροπία

Εν πάση περιπτώσει, η «πρόβα τζενεράλε» του περασμένου μήνα, όπου μετρήθηκαν προθέσεις και αναλύθηκαν σενάρια, μπορεί να είχε και διερευνητικό χαρακτήρα. Ασχέτως των προληπτικών επιθέσεων εναντίον του Αρχιεπισκόπου μέσα από μερίδα του τύπου, η προβεβηκυία ηλικία του – κατά τα άλλα υγιούς και πνευματικά διαυγούς – ιεράρχη παραπέμπουν σχεδόν αυτόματα στο ερώτημα «τι τέξεται η επιούσα»;

Μέχρι σήμερα, τα ποικίλα δημοσιεύματα και σχόλια δεν έχουν αναφερθεί επαρκώς σε αυτό το θέμα. Έτσι, ίσως η νέα αυτή αναβολή της διαδοχής στο πηδάλιο της μεγαλύτερης και επιφανέστερης επαρχίας του Οικουμενικού Θρόνου να παράσχει την ευκαιρία στους βουληφόρους για ωριμότερη σκέψη και βαθύτερη ανάλυση.

Άλλωστε, τι νόημα θα έχει η αντικατάσταση ενός Αρχιεπισκόπου εάν δεν εντοπιστούν και τα αίτια που επέβαλαν την αλλαγή και οι υπόλοιποι παράγοντες που συνέβαλαν στην διαμόρφωση της σημερινής κατάστασης; Η ανάληψη των ηνίων της Εκκλησίας της Αμερικής από έναν νέο ιεράρχη δεν θα έχει καμία απολύτως σημασία εάν ακολουθηθούν οι ίδιες διοικητικές πρακτικές του παρελθόντος, οι οποίες ευθύνονται, εν πολλοίς, για τα σημερινά προβλήματα.

Οι γενεσιουργές αιτίες της κρίσης στην Εκκλησία της Αμερικής

Πολλά γράφονται για τα οικονομικά της Αρχιεπισκοπής και την αδυναμία αποπεράτωσης του εμβληματικού ναού του Αγ. Νικολάου, αλλά λίγα λέγονται για τις γενεσιουργές αιτίες που υποβόσκουν.

Για παράδειγμα, η αδιαφορία που έχει επιδείξει η Αρχιεπισκοπή για τα ελληνικά σχολεία που λειτουργούν υπό την αιγίδα της και εν γένει για την διάδοση της ελληνικής γλώσσας ισοδυναμεί με απόπειρα πολιτισμικής αυτοκτονίας και χρήζει ειδικής μελέτης. Παράλληλα, η επαγγελματοποίηση της ιεροσύνης, που κινδυνεύει να δημιουργήσει μια ξεχωριστή κοινωνική κάστα για τους ιερείς, κατά τα δυτικά πρότυπα, αποξενώνοντας τους από τον λαό, αποτελεί άλλη μια αιτία έντονου προβληματισμού. Η επικέντρωση των ενοριών και των διοικητικών οργάνων της Αρχιεπισκοπής Αμερικής στην εκκοσμικευμένη επιχειρηματικότητα – και μάλιστα λίαν ανεπιτυχώς – είναι άλλη μια πτυχή που πρέπει να μελετηθεί.

Αρκεί να συγκρίνει κανείς την γενικότερη πρόοδο των μοναστηριών στην Αμερική (παρά την πολεμική που δέχθηκαν κατά καιρούς από κάποιους ισχυρούς κύκλους κληρικών και λαϊκών εκκλησιαστικών παραγόντων), την εκπληκτική ναοδομία τους και την διατήρηση της λαϊκής ορθόδοξης τέχνης παρά τα σχετικά περιορισμένα μέσα που διαθέτουν, καθώς και το ενδιαφέρουν που προκαλούν σε Ορθοδόξους και μη ανά την αχανή επικράτεια των ΗΠΑ, για να καταλάβει τις ελλείψεις στην Εκκλησία της Αμερικής. Αν δεν ξαναμπολιαστούν οι ενορίες με φλογερούς παπάδες που ζουν μαζί με το ποίμνιό τους και όχι χάριν αυτού, αν η διατήρηση της κιβωτού της ελληνικής γλώσσας και των αξιών της Ρωμιοσύνης ως προσφορά στην οικουμένη δεν γίνουν ξανά προτεραιότητα στους στρατηγικούς σχεδιασμούς της Εκκλησίας, εάν δεν πάψει η Εκκλησία να καμαρώνει για την οικονομική επιφάνεια ενός περιορισμένου αριθμού μεγιστάνων (οι οποίοι, παρά την ισχύ τους, χρήζουν τροφή για να συμπληρώσουν την πνευματική ένδεια από την οποία υποφέρουμε όλοι και δεν δικαιούνται να καθορίζουν την ατζέντα της οργανωμένης ομογένειας ερήμην του λαού) αντί να γαλουχεί πλούσιους και πένητες σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής τους, τα προβλήματα που αναφέρθηκαν παραπάνω θα πολλαπλασιάζονται.

Ανάγκη η ανάδειξη της ειδοποιού διαφοράς της Ρωμιοσύνης

Έργο του νυν Αρχιεπισκόπου, για όσο παραμείνει, και του νέου, όποτε κι αν θα έρθει, δεν είναι απλά να λύσει το οικονομικό πρόβλημα. Ο Ελληνισμός και η Ορθοδοξία κομίζουν μια ξεχωριστή πρόταση ζωής και κοσμοθεωρία διαφορετική από την επικρατούσα σημερινή, που έχει οδηγήσει την κοινωνία σε τόσες αδιεξόδους. Εάν δεν αναδειχθεί αυτή η ειδοποιός διαφορά, αργά η γρήγορα, τα προβλήματα που προκύπτουν από ένα ήδη δυσλειτουργικό παροικιακό σύστημα οργάνωσης που στήθηκε πρόχειρα στην Αμερική προ πολλών δεκαετιών και ποτέ δεν αναμορφώθηκε, θα προκαλούν ολοένα και περισσότερα προβλήματα στην Εκκλησία και την ομογένεια.  Για να μπορέσει η ομογένεια και η ευρύτερη κοινωνία να αγωνιστεί ξανά για τα ιδανικά που αποτελούν αυτή την ειδοποιό διαφορά, πρέπει η πρόταση αυτή να αποτυπωθεί στο ποιμαντικό και διοικητικό έργο του μπροστάρη.

Άρα, μάλλον η καίρια ερώτηση πρέπει να είναι όχι μόνο ποιος θα είναι ο νέος αρχιεπίσκοπος Αμερικής, αλλά ποιες ριζικές τομές θα εφαρμόσει και με ποιους επιτελείς για να αλλάξει πλεύση η ολκάδα της Εκκλησίας και να αποφύγει τους σκοπέλους από τους οποίους σήμερα περνάει. Αν δεν απαντηθεί αυτή η ερώτηση, κάθε συζήτηση περί διαδοχολογίας είναι ανώφελη και μάταιη.

Το σχόλιό σας

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.