Αναστοχασμός… στα αποκαΐδια

Ανατολική Αττική: Φονική πυρκαγιά με ριπές ανέμου που έφταναν έως και τα 120 χλμ την ώρα, σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών. 74 οι νεκροί έως τώρα! Περίπου 200 οι τραυματίες. Αποτεφρωμένοι οικισμοί και περιουσίες. Μια πρωτοφανής εθνική τραγωδία… μια από τις μεγαλύτερες σε περίοδο ειρήνης. Ο πρωθυπουργός κήρυξε 3ήμερο εθνικό πένθος. Έκανε λόγο για «ασύμμετρη απειλή», υιοθετώντας την υπερασπιστική γραμμή της αντίπαλης κυβέρνησης του 2007 («τσιγαρισμένη» με επικοινωνιακό σόου συντονισμού αρμοδίων από τον ίδιο, παρουσία τηλεοπτικής κάμερας και με σπίθες συνωμοσιολογίας), την οποία και κατηγορούσε (τότε) για οργανωτική ανεπάρκεια, δημαγωγία και εξυπηρέτηση οικονομικών και μικροπολιτικών συμφερόντων.

Οπωσδήποτε πρέπει να προχωρήσουμε σε απόδοση ευθυνών (πολιτικών και ποινικών). Άμεσα. Σε ΟΛΟ το πολιτικό φάσμα (σε αυτούς που μας εμπαίζουν) και τη δημόσια διοίκηση. Και όχι μόνο το πολιτικό… Tο πρόβλημα είναι ευρύ και βαθύ. Είναι πολιτισμικό και διαχρονικό. Έχει να κάνει με την ίδια τη συγκρότηση της σκέψης μας, τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζουμε το αντικείμενο της Πολιτικής Προστασίας, με την πρόληψη και διαχείριση φυσικών καταστροφών και άλλων κινδύνων, με την οργάνωση και το συντονισμό της δράσης μας. Επίσης, έχει να κάνει με την ευρύτερη αντίληψη της σχέσης μας με το χώρο/περιβάλλον… εξ αρχής. Δύσκολο όμως να αποδοθούν ευθύνες από μια ωφελιμιστική κοινωνία που βασίζεται στο συμβιβασμό και στη διευκόλυνση, στις πελατειακές σχέσεις και στη συνεχή μεταφορά ευθυνών. Φαντάζει δύσκολη ακόμα και η αναγκαία ανακήρυξη όλων των καμένων εκτάσεων ως αναδασωτέων ή η οργανωμένη πολεοδόμηση.

Οι βασικότερες αιτίες ανάλογων φαινομένων καταστροφής τοπίου ως πόρου και χώρου ζωής (δεν γνωρίζω πολλά για τη συγκεκριμένη περίπτωση), είτε άμεσες, είτε έμμεσες (κρίκοι μιας αλυσίδας), είναι:
– Η ανεξέλεγκτη/αυθαίρετη δόμηση (εκτός σχεδίου δόμηση, οικοπεδοποίηση) – αποτελεί παγκόσμια ελληνική πρωτοτυπία(!).
– Η άναρχη εξάπλωση της τουριστικής βιομηχανίας (χωρίς σχέδιο βιώσιμης ανάπτυξης και χωρίς σχέδιο διαχείρισης των κοινών).
– Η ανεξέλεγκτη ρίψη απορριμμάτων(χωματερές).
– Η άναρχη εξάπλωση της αιολικής βιομηχανίας (τα κερδοσκοπικά βιομηχανικά αιολικά πάρκα που έχουν φυτρώσει σα «μανιτάρια» σε όλη την Ελλάδα απαιτούν βαριές υποδομές με τσιμέντο, διάνοιξη μεγάλων δρόμων, ανοιχτό οπτικό πεδίο παρακολούθησης από απόσταση, κλπ… δείτε εδώ ένα παράδειγμα).
– Η εξόρυξη μεταλλευμάτων χωρίς σωστές και ολοκληρωμένες μελέτες φέρουσας ικανότητας και επιπτώσεων στο περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη που επιπλέον συχνά απαιτεί αποψίλωση δασών, κλπ.
– Η επιλογή των προσώπων που έχουν αναλάβει το σχεδιασμό και τη διαχείριση της Πολιτικής Προστασίας από τους δήμους και τις περιφέρειες (η οποία αρκετές φορές δεν γίνεται με αξιοκρατικά κριτήρια… βάσει γνώσεων και εμπειρίας που για αρκετούς  αυτοδιοικητικούς είναι «ψιλά γράμματα»).
–  Η απουσία ελέγχου και παρακολούθησης της ετοιμότητας και της δράσης του μηχανισμού προστασίας (εκπόνηση επιχειρησιακών σχέδια δράσης, ετοιμότητα μηχανισμού, ενημέρωση κατοίκων περιοχών υψηλού κινδύνου, κ.α.).
– Ο κίνδυνος χαρακτηρισμού μιας «γεωργικής γης» ως «δασική γη» από την άγρια βλάστηση που εξαπλώνεται
– Οι λεγόμενες «βοσκοφωτιές» για δημιουργία βοσκοτόπων.
– Τα ατυχήματα (βραχυκύκλωμα ΔΕΗ, ανθρώπινη αμέλεια, κ.α.).
– Tα πολιτικά αίτια (π.χ. αποσταθεροποίηση)
– Τα φυσικά αίτια (κεραυνός, κ.α.).

Θυσία στο βωμό του κέρδους, του ατομικισμού και των παθογενειών του. Θυσία λόγω έλλειψης ή/και αδυναμίας πρόληψης, οργάνωσης και συντονισμού. Αλήθεια, πόσοι στέκονται απέναντι σε αυτά; Χαρακτηριστικό ότι στο Μάτι δεν υπήρχε ελεύθερη πρόσβαση στις ακτές. Πλέον, το Μάτι, ο παραθεριστικός οικισμός της δεκαετίας του ’60 (που χτίστηκε… όπως χτίστηκε!), δεν υπάρχει πια. Η προχθεσινή τραγωδία φαίνεται να προήλθε, σε μεγάλο βαθμό, από επιχειρησιακό λάθος στρατηγικής και μη έγκαιρης πρόβλεψης και απόφασης εκκένωσης. Επίσης, είναι γνωστό ότι τα πεύκα καίγονται πολύ εύκολα.

Μια μεγάλη πολιτική παθογένεια της κοινωνίας μας είναι ο ετεροπροσδιορισμός. Αυτό έχει αντίκτυπο στα περισσότερα θέματα, όπως και σε αυτό. Έτσι πολώνεται το κλίμα και αυτό βολεύει μόνο κάποια αλλότρια συμφέροντα. Τι κηρύττει ο πολιτικός αντίπαλος; Εμείς κηρύττουμε το αντίθετο. Εντελώς λάθος… Η σωστή -και τίμια- προσέγγιση είναι: εμείς θα χαράξουμε την πορεία μας βάσει της δικής μας λογικής και του δικού μας σχεδίου και οράματος, θα προσεγγίσουμε καλύτερα και πιο ολοκληρωμένα τις λύσεις και αν συμφωνούμε σε ένα κοινό στόχο με πολιτικούς αντιπάλους θα προσπαθήσουμε να συνεργαστούμε. Στη χώρα μας όμως κυριαρχεί ο στείρος οπαδισμός. Αυτό δεν θα μας βοηθήσει να αναγνωρίσουμε λάθη και να προσδιορίσουμε ανάγκες.

Ακόμη πιο απογοητευτικές και αμετροεπείς είναι οι δηλώσεις ανθρώπων που επηρεάζουν και σμιλεύουν μια αξιόλογη μερίδα της κοινής γνώμης. Τέτοιες δηλώσεις δεν στερούνται μόνο κριτικής σκέψης, αλλά και ελλείμματος ευθύνης και αυτογνωσίας ως προς τον κοινωνικό τους αντίκτυπο. Αντί να ενδυναμώσουν την αντίληψη μας, τη θολώνουν… Συγκεκριμένα ο π. Αμβρόσιος ισχυρίζεται ότι δεν έχει ξαναδεί κάτι τέτοιο και ότι «μας τιμωρεί ο Θεός».

Ως βασικότερες αιτίες πιστεύει ότι είναι:
– Η κατάργηση του θρησκευτικού όρκου στους υπουργούς
– Η αφαίρεση των θρησκευτικών εικόνων από τα σχολεία, τα γραφεία των υπουργών, τις δημόσιες υπηρεσίες κλπ.
– Το σύμφωνο συμβίωσης των ομοφυλοφίλων
– Οι παρελάσεις των κίναιδων και η γελοιοποίηση των θρησκευτικών εικόνων
– Η κατάργηση της εθιμοτυπικής πρωινής προσευχής από τα σχολεία
– Η κατάργηση του μαθήματος των Θρησκευτικών
– Το ότι ο Πρωθυπουργός συζεί αστεφάνωτος με την Περιστέρα.
– Ο Ρουβίκωνας
– Η εξάπλωση του γυμνισμού…
– Κλπ.

Αναγνωρίζω την πολιτισμική και κοινωνική αξία και διάσταση ορισμένων εκ των παραπάνω. Σηκώνουν συζήτηση… Θυμώνω όμως με το γραφικό και ακατέργαστο τρόπο που τοποθετούνται στο δημόσιο διάλογο. Αντιτίθεμαι όρθιος απέναντι στη σκοτεινή πλευρά της σελήνης, απέναντι στις χαμερπείς δυνάμεις της δεισιδαιμονίας, της θρησκοληψίας, του υποτακτικού ποιμενικού λαϊκισμού και του θεοκρατικού και πολιτικού δογματισμού. Αντιτίθεμαι σε όσους στρουθοκαμηλίζουν και με τη στάση τους διαιωνίζουν το πρόβλημα, μη σεβόμενοι τα θύματα και την ίδια την πολιτισμική μας υπόσταση. Αντιτίθεμαι κρατώντας άσβεστη τη φλόγα της εσωτερικής μάχης, της αναγεννησιακής βούλησης και της αέναης επιστροφής.

Ο Θεός ίσως πέθανε, π. Αμβρόσιε, όπως είπε ο Νίτσε, γιατί πρώτα απ’ όλα πέθανε ο Δάσκαλος (όπως είπε σε μια διάλεξή του ο Λιαντίνης).

ΥΓ: Οι αγαπημένες μου ινδιάνικες προφητείες μοιάζουν πιο σοφές και επίκαιρες:
«Μόνον αφού κοπεί και το τελευταίο δέντρο,
Μόνον αφού πιαστεί και το τελευταίο ψάρι,
Μόνον αφού δηλητηριαστεί και το τελευταίο ποτάμι,
Μόνον τότε θα συνειδητοποιήσετε ότι το χρήμα δεν μπορεί να φαγωθεί…»

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Προηγούμενο άρθροΔήλωση του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου για τις καταστροφικές πυρκαγιές στην Αττική και άλλες περιοχές της Ελλάδος 
Επόμενο άρθροIdentity Thessaloniki – Το νέο περιοδικό της Θεσσαλονίκης!
Ο Ευάγγελος Παυλής αρθρογραφεί στην Εφημερίδα ΑΡΙΣΤΕΙΑ και επιμελείται την Στήλη "Ευωνύμως". Είναι Διδάκτωρ-Ερευνητής του Τμήματος Γεωγραφίας του Παν. Αιγαίου και επιστημονικός συνεργάτης της Κοιν.Σ.Επ. «Μοδούσα» (ενώ βρίσκεται σε επαφή και με άλλες Κοιν.Σ.Επ.). Διαθέτει εμπειρία ως μεταδιδακτορικός ερευνητής του Παντείου Πανεπιστημίου και υπότροφος Προγράμματος Αριστείας του ΙΚΥ (2016-2017), ως διδάσκων αλλά και παλαιότερα ως βοηθός διδασκαλίας σε προπτυχιακά και μεταπτυχιακά μαθήματα, ως μέλος δικτύου οριζόντιας υποστήριξης των Δήμων σε σχέση με ζητήματα περιβάλλοντος, ως βασικός ερευνητής του προγράμματος VOLANTE (2010-2015), ως συντονιστής και μέλος ομάδων έργου, κλπ. Έχει πιστοποιηθεί ως «Ειδικός Σύμβουλος Τοπικής Επιχειρηματικότητας και Κοινωνικής Οικονομίας» από Ε.Ε. και Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Το αντικείμενό του είναι η ανθρωπογεωγραφία και η βιώσιμη ανάπτυξη της υπαίθρου με έμφαση στο τοπίο και συγκεκριμένα οι κλάδοι της γεωγραφίας της υπαίθρου, της κοινωνικής και της πολιτισμικής γεωγραφίας. Έχει δημοσιεύσεις σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά και βιβλία, καθώς και ανακοινώσεις σε επιστημονικά συνέδρια, σεμινάρια και ημερίδες.

Το σχόλιό σας

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.