Εθισμός: Μια προοδευτική ασθένεια

160

Τι είναι ο εθισμός;

Ο εθισμός είναι μία κατάσταση όπου ο άνθρωπος έχει χάσει τον έλεγχο της χρήσης μια ουσίας, ανεξάρτητα από το αν η ουσία είναι νόμιμη ή παράνομη, φυσική ή χημική ή τον έλεγχο μιας συμπεριφοράς.

Ο εθισμός είναι η εκτός ελέγχου αναζήτηση ευτυχίας ή αποφυγής του πόνου. Είτε είναι αλκοόλ, ναρκωτικά ή τζόγος, ο κάθε εθισμένος δημιουργεί μια «σχέση» με την ουσία ή την συμπεριφορά για να μπορεί να αλλάζει και να διατηρεί τη διάθεσή του πάντα στα ίδια επίπεδα. Με τη χρήση αλκοόλ ή ναρκωτικών ο εθισμένος προσπαθεί να δημιουργήσει αισθήματα ηρεμίας, έξαψης, ή φαντασίας. Η αλλαγή διάθεσης που προκαλείται από τη χρήση αλκοόλ ή ναρκωτικών δίνει στον εθισμένο την ψευδαίσθηση ότι όλα πάνε καλά.

Ο εθισμός είναι μια σειρά εμπειριών που προκαλούν αλλαγή στον εσωτερικό κόσμο του ατόμου. Ο εθισμένος αντιδρώντας σε αυτές τις εσωτερικές αλλαγές, αρχίζει να ενεργεί με τέτοιο τρόπο ώστε να ικανοποιήσει τον εθισμό του. Καθώς ο εθισμός εξελίσσεται γίνεται τρόπος ζωής.

Υπάρχουν μερικοί   βασικοί  χημικοί,   ψυχολογικοί  και κοινωνικοί  παράγοντες  που σχετίζονται με τους εθισμούς. Δύο είναι τα καθοριστικά χαρακτηριστικά του εθισμού. Η εμμονή και ο καταναγκασμός. Ο εθισμένος συνεχίζει τη χρήση ναρκωτικών ή αλκοόλ παρόλες τις συνέπειες.

Για να καταλάβουμε τον εθισμό πρέπει να έχουμε υπόψη μας κάτι πολύ βασικό γύρω από την ανθρώπινη φύση. Τείνουμε να κάνουμε πράγματα που μας δίνουν κάποια ικανοποίηση και προσπαθούμε να αποφύγουμε αυτά που μας ενοχλούν. Όταν λοιπόν αντιμετωπίζουμε πόνο, λύπη, θλίψη, και άλλες αναπόφευκτες αρνητικές εμπειρίες, τότε είμαστε πιο ευάλωτοι στο να στραφούμε προς το αλκοόλ, τα ναρκωτικά ή τον τζόγο ως διέξοδο από αυτό που μας τυραννάει. Επειδή θέλουμε να ξεφύγουμε από τον πόνο, αναζητούμε τρόπους που μεγιστοποιούν τα θετικά συναισθήματα και ελαχιστοποιούν τα αρνητικά. Λόγω όμως της χημικής σύνθεσης των διάφορων ουσιών και της προδιάθεσης κάποιων ανθρώπων, δημιουργείται εθισμός.

Το εξαρτημένο άτομο, σταδιακά, χωρίς να το καταλάβει, αρχίζει να εξαρτάται όλο και περισσότερο από τις ουσίες, τα μέρη και τους ανθρώπους που του δημιουργούν την ψευδαίσθηση ότι είναι φυσιολογικός άνθρωπος.

Καθώς ο εθισμός εξελίσσεται, συνήθως απορροφά όλο και περισσότερο τη ζωτική ενέργεια και τη δύναμη του ατόμου, σε σημείο που μπορεί να έχει καταστροφικά ή και μοιραία επακόλουθα.

Νιώθει ότι ικανοποιείται μόνο όταν κάνει χρήση αλκοόλ, ή ναρκωτικών. Επειδή ο εθισμός του συνεπάγεται την ικανοποίηση ή τουλάχιστον τον βοηθάει να ξεφύγει από τον πόνο, τη μοναξιά, την καταπίεση και οτιδήποτε τον ενοχλεί, ο εθισμός χαράζεται βαθύτερα μέσα του και το αλκοόλ ή τα ναρκωτικά γίνονται το στήριγμα του. Καθώς ο κύκλος του εθισμού συνεχίζεται, η χρήση αλκοόλ ή ναρκωτικών βοηθάει επίσης το χρήστη να ξεφύγει από τη ντροπή και τις ενοχές που νοιώθει γνωρίζοντας ότι έχει χάσει πλέον τον έλεγχο που νόμιζε ότι είχε όταν πρωτοξεκίνησε τη χρήση.

Ο εθισμένος τείνει να απομονώνει τον εαυτό του από τους άλλους λόγω της ντροπής και του πόνου που νοιώθει. Καθώς αυτό συνεχίζεται, νοιώθει εντελώς αδύναμος να δημιουργήσει ένα ζωτικό σύνδεσμο με άλλους ανθρώπους. Μένει μόνος του με την ουσία που τον κυριαρχεί. Πονάει, πληγώνεται, υποφέρει, νοιώθει μόνος και απομονωμένος και αντί να στραφεί σε ένα συνάνθρωπό του για να βοηθηθεί, αντλεί τη δύναμή του από το αλκοόλ και τα ναρκωτικά. Η αλλαγή διάθεσης που ακολουθεί μετά από κάθε χρήση του δίνει την ψευδαίσθηση ότι οι ανάγκες του έχουν καλυφθεί. Έτσι ο εθισμένος αποκτά εμπιστοσύνη σε αυτά και όχι σε άλλους ανθρώπους. Ως αποτέλεσμα του δημιουργείται μια φοβία για τους άλλους. Με την κάθε χρήση βιώνει ένα συναίσθημα ισορροπίας, δύναμης και ελέγχου. Αυτή είναι η φύση του εθισμού. Ο εθισμένος αρχίζει να πιστεύει ψευδείς και κενές υποσχέσεις, την υπόσχεση της ανακούφισης από τον πόνο, της συναισθηματικής ασφάλειας, της ψευδαίσθησης της ολοκλήρωσης και του συνδέσμου με τους άλλους.

Με την καθοδήγηση τη δική μας, που έχουμε ήδη την εμπειρία της ανάληψης της ευθύνης για τη ζωή μας, έχουν την ευκαιρία να συμμετέχουν σε δραστηριότητες που βελτιώνουν την υγεία τους και τους επιτρέπει να επανακτήσουν τη συναισθηματική ισορροπία που θα τους επιτρέψει να επιστρέψουν στην παραγωγική διαδικασία και την κοινωνία.


*Άρθρο του Δαμιανού Δουίτση – Ιδρυτή και Σύμβουλου Απεξάρτησης του Κέντρου Υποστήριξης Εξαρτημένων Ατόμων «Όασις» (www.oasis.org.gr)

Το σχόλιό σας

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.