Σοβαροί «εκπολιτιστές» και γραφικοί «λαϊκιστές»: ένα αφήγημα για μικρούς και μεγάλους

279

Λένε ότι οι πολιτικοί που εκλέγουμε είναι «το πρόσωπο της κοινωνίας μας». Συνεχώς, όμως, αποδεικνύεται ότι αυτό δεν ισχύει. Δεν διανύουμε απλώς μια εποχή που έχει χαθεί το μέτρο. Διανύουμε μια εποχή που οι πολιτικοί της παράγοντες και πολιτικοί εκπρόσωποι της κοινωνίας, κατά περίεργο τρόπο, έχουν πάψει να εκφράζουν και να μεταφέρουν τη βούληση της πλειοψηφίας και σε μεγάλο βαθμό, τη βούληση της κοινωνίας. Διανύουμε μια εποχή που η βούληση και η επιλογή προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις παρουσιάζεται εντέχνως –ή ατέχνως- ως αναγκαίο βήμα «εξέλιξης» και «προόδου».

Τα βουλευτικά έδρανα και οι καρέκλες εξουσίας φαίνεται να διαθέτουν κανόνες αυτορρύθμισης. Ποιοι θεσπίζουν αυτούς τους κανόνες και ποιοι επικουρούν την τήρησή τους; Αν για το δεύτερο, η απάντηση είναι κυρίως τα οργανωμένα συγκροτήματα ελέγχου της κοινής γνώμης (ΜΜΕ), για το πρώτο η απάντηση είναι σύνθετη και σίγουρα πολύπλοκη. Για άλλους η εξήγηση είναι συνωμοσιολογική, για άλλους φυσικό αποτέλεσμα μιας σειράς -ή/και ενός συνδυασμού- πραγμάτων.

Αυτή τη διάρρηξη των σχέσεων πολιτών και πολιτικών εκπροσώπων τους τη βλέπουμε καθημερινώς στην εκφορά του δημοσίου λόγου (βλ. συζήτηση νομοσχεδίων στη Βουλή, δημόσιες δηλώσεις, social media), αλλά και στην αποτύπωσή της στο χώρο (π.χ. αναντιστοιχία λόγων και πράξεων, αισθητική ή λειτουργική υποβάθμιση, σχεδιασμός χώρων για λίγους). Οδηγεί σε αποφάσεις αναντίστοιχες με την κοινή γνώμη που αργότερα επιβάλλονται με τη μορφή νόμων. Όταν προκύπτει ανάγκη, για να αιτιολογήσουν την απόφασή τους ή για να επιβάλλουν την «πολιτική τάξη», παραποιούν τη βούληση της πλειοψηφίας, την παρουσιάζουν ως «λαϊκισμό» (χωρίς να κάνουν προσπάθεια να την κατανοήσουν), την παραφράζουν βάναυσα με σκοπό να την πνίξουν στα πλοκάμια μιας αλα καρτ πολιτικής ορθότητας που προσβάλλει και απειλεί την πραγματική δημοκρατία, ως σύγχρονο κρεβάτι του Προκρούστη. Ο Προκρούστης έχει πολλές μορφές και πολλούς υπηρέτες. Συχνά, στήνει και «πολιτικά δικαστήρια» για τους πολίτες που δεν συμμορφώνονται.

Μια πάγια τακτική του Προκρούστη είναι η επιλεκτική προβολή μιας σοβαρής τοποθέτησης της μιας πλευράς ως «η μια άποψη» και από την άλλη η επιλεκτική προβολή μιας γραφικής τοποθέτησης ως «η άλλη άποψη». Έτσι έχουμε την παρουσίαση της γραφικής άποψης και της σοβαρής άποψης στο πλαίσιο μιας φαινομενικής δημοκρατίας. Αυτό, βέβαια, είναι κάτι που δεν υπηρετεί την κοινωνία, αλλά συγκεκριμένες σκοπιμότητες. Μάλιστα, έχει ως αποτέλεσμα τη διόγκωση της γραφικής άποψης (και του λαϊκισμού), ως «βασικής διαφορετικής άποψης», από την αγελαία μάζα…και την έκφρασή της μέσω λαϊκιστών. Τις προάλλες έπεσα τυχαία σε μια συζήτηση στα social media όπου ο δημοκρατικός «εκπολιτιστής» έλεγε στον αμόρφωτο –και θλιβερά ανεπαρκή νοητικά- «λαϊκιστή»: «επίτηδες σε ανέχομαι και σε αφήνω να εκφράζεσαι στο προφίλ μου, για να φαίνεται και η άλλη άποψη, αλλά και το πόσο δημοκρατικός είμαι». Αυτό ακριβώς κάνουν και αρκετοί «έγκριτοι δημοσιογράφοι». Κατασκευάζουν και καλλιεργούν πραγματικότητες θερμοκηπίου… κομμένες και ραμμένες στο κρεβάτι του Προκρούστη.

Άλλη μέθοδος είναι η προσπάθεια εξομοίωσης γραφικών λαϊκιστών με ανθρώπους που μπορούν να αναπτύξουν ένα πραγματικά σοβαρό λόγο… η «λογική» του βλάκα (κατά Ουμπέρτο Έκο):
Όλοι οι σκύλοι είναι κατοικίδια ζώα.
Όλοι οι σκύλοι γαβγίζουν.
Όλες οι γάτες είναι κατοικίδια ζώα.
Συνεπώς: Όλες οι γάτες …γαβγίζουν!
Σήμερα η «λογική» αυτή αποτελεί κύριο πολιτικό επιχείρημα… και οι διαμορφωτές της κοινής γνώμης αφιερώνονται στην κοπτοραπτική και στη διάδοσή της.

Η έξαρση του λαϊκισμού, στις μέρες μας, είναι κατά μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα των μεθόδων του Προκρούστη. Οι ημιμαθείς υπηρέτες του δεν διεκδικούν ρόλου πολιτικού εκπροσώπου και εκφραστή, αλλά ρόλο «εκπολιτιστή».

Βαδίζουμε σε νέες μορφές καθεστωτισμού… που συνεπικουρούνται από «σοβαρούς εκπολιτιστές» που βάλλουν κατά «γραφικών λαϊκιστών». Είναι προσεκτικά κατασκευασμένοι και οι μεν και οι δε. Τίποτα δεν πρέπει να περισσεύει… Έτσι το παιχνίδι και η ουσία χάνεται ανάμεσα σε αυτούς. Το ίδιο και οι λύσεις. Παρομοίως και η κοινωνική βούληση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα εκείνο που σερβίρεται ως «νέες μορφές ελευθερίας» να αποτελεί «νέες μορφές σκλαβιάς».

Τη λύση στην προκρούστεια υποδούλωση σωμάτων και ψυχών θα τη δώσει και πάλι ο (πραγματικός εκπολιτιστής) Θησέας… με τον ίδιο τρόπο.

Προηγούμενο άρθρο«Η εκχώρηση του ονόματος της Μακεδονίας είναι ΕΣΧΑΤΗ ΠΡΟΔΟΣΙΑ» – «Θα διωχθείτε»! (Βίντεο)
Επόμενο άρθροΧρυσή Αυγή: Να πέσει η κυβέρνηση Τσίπρα – Καμμένου!
Ο Ευάγγελος ΠΑΥΛΗΣ αρθρογραφεί στην Εφημερίδα ΑΡΙΣΤΕΙΑ και επιμελείται την Στήλη "Ευωνύμως". Είναι Διδάκτωρ-Ερευνητής του Τμήματος Γεωγραφίας του Παν. Αιγαίου και επιστημονικός συνεργάτης της Κοιν.Σ.Επ. «Μοδούσα». Διαθέτει εμπειρία ως μεταδιδακτορικός ερευνητής του Παντείου Πανεπιστημίου και υπότροφος του ΙΚΥ (2016-2017), ως βασικός ερευνητής του προγράμματος VOLANTE (2010-2015), ως βοηθός διδασκαλίας σε προπτυχιακά και μεταπτυχιακά μαθήματα, ως συντονιστής και μέλος ομάδων έργου, κλπ. Έχει πιστοποιηθεί ως «Ειδικός Σύμβουλος Τοπικής Επιχειρηματικότητας και Κοινωνικής Οικονομίας» από Ε.Ε. και Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Το αντικείμενό του είναι η ανθρωπογεωγραφία και η βιώσιμη ανάπτυξη της υπαίθρου με έμφαση στο τοπίο και συγκεκριμένα οι κλάδοι της γεωγραφίας της υπαίθρου, της κοινωνικής και της πολιτισμικής γεωγραφίας. Έχει δημοσιεύσεις σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά και βιβλία, καθώς και ανακοινώσεις σε επιστημονικά συνέδρια, σεμινάρια και ημερίδες.

Το σχόλιό σας

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.